Edmund Fidler

Biografia Edmunda Fidlera

Debiut i lata przedwojenne

Edmund Fidler urodził się 20 kwietnia 1907 roku w Warszawie. Od 1930 roku był związany z Teatrem Ateneum w Warszawie, początkowo jako adept, a od 3 listopada 1932 roku – jako pełnoprawny aktor. Zadebiutował rolą Dezertera w „Kapitanie z Köpenick” Carla Zuckmayera w reżyserii Leona Schillera. W latach 1933–1934 występował w warszawskim Teatrze Nowa Komedia, w 1935 roku – w Teatrze Kameralnym, a w latach 1935–1936 na scenie Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi. Przed wybuchem wojny, w latach 1936–1939, był aktorem Stołecznego Teatru Powszechnego w Warszawie.

Powrót na scenę po wojnie

Po wojnie, wiosną 1946 roku, na krótko powrócił do Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi, występując w Teatrze Powszechnym TUR. Od września 1946 do stycznia 1948 roku grał na scenach warszawskich Miejskich Teatrów Dramatycznych. Przez sześć kolejnych sezonów, od 1948 do 1953 roku, należał do zespołu Teatru Nowego w Warszawie, głównie jego Sceny Komediowo-Muzycznej, gdzie zagrał m.in. Fujarkiewicza w „Domu otwartym” Michała Bałuckiego (1948) i Trysotyna w „Uczonych białogłowych” Moliera (1951). Od lipca 1955 do kwietnia 1956 roku gościnnie występował w Teatrze Narodowym w Warszawie.

Ćwierćwiecze w Teatrze Współczesnym

Najdłuższy i najważniejszy okres kariery Fidlera przypadł na lata 1953–1978, gdy przez 25 sezonów był aktorem Teatru Współczesnego w Warszawie, prowadzonego przez Erwina Axera. Zagrał tam dziesiątki ról, najczęściej w reżyserii samego Axera – m.in. w „Operze za trzy grosze” Bertolta Brechta (1958, reż. Konrad Swinarski), „Androklesie i lwie” George'a Bernarda Shawa (1964), „Dwóch teatrach” Jerzego Szaniawskiego (1968), „Wszystkim dobrym, co się dobrze kończy” Szekspira (1974) i „Kordianie” Słowackiego (1977). Współpracował też z innymi reżyserami zespołu, m.in. Edwardem Dziewońskim, Jerzym Kreczmarem, Zygmuntem Hübnerem i Maciejem Englertem.

Ostatnie role

U schyłku kariery, w latach 1981–1989, występował na scenie Teatru Kwadrat w Warszawie, a gościnnie w 1985 roku zagrał również w Teatrze na Woli. Ostatnią rolę – pana Maillota w „Panienkach madame” Pierre'a Chesnota w reżyserii Wojciecha Pokory – zagrał w styczniu 1989 roku, mając niemal 82 lata. Zmarł 21 września 1999 roku w Warszawie w wieku 92 lat i został pochowany na Cmentarzu Wolskim.

Kalendarium

• 1907Urodzony 20 kwietnia w Warszawie.
• 1930Dołącza do Teatru Ateneum w Warszawie jako adept.
• 1932Debiut sceniczny 3 listopada w „Kapitanie z Köpenick” C. Zuckmayera (reż. L. Schiller).
• 1933–1934Aktor Teatru Nowa Komedia w Warszawie.
• 1935–1936Teatr Kameralny w Warszawie, następnie Teatr im. S. Jaracza w Łodzi.
• 1936–1939Aktor Stołecznego Teatru Powszechnego w Warszawie.
• 1945–1946Powrót do Teatru im. S. Jaracza w Łodzi i Teatru Powszechnego TUR.
• 1946–1948Miejskie Teatry Dramatyczne w Warszawie.
• 1948Zaczyna pracę w Teatrze Nowym w Warszawie. Debiut radiowy 17 sierpnia w „Wołdze Wsiesławiczu”.
• 1953Rozpoczyna 25-sezonowy okres w Teatrze Współczesnym w Warszawie.
• 1955–1956Gościnnie na scenie Teatru Narodowego w Warszawie.
• 1955Medal 10-lecia Polski Ludowej.
• 1958Debiut w Teatrze Telewizji 3 marca w „Żeglarzu” Jerzego Szaniawskiego.
• 1960Nagroda Komitetu ds. Polskiego Radia i Telewizji.
• 1968Rola Autora w „Dwóch teatrach” Jerzego Szaniawskiego.
• 1977Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski i Złoty Krzyż Zasługi.
• 1978Kończy 25-letni okres pracy w Teatrze Współczesnym.
• 1981Dołącza do zespołu Teatru Kwadrat w Warszawie.
• 1989Ostatnia rola sceniczna – pan Maillot w „Panienkach madame”.
• 1999Umiera 21 września w Warszawie w wieku 92 lat.

Najważniejsze role teatralne

Radio i telewizja

Edmund Fidler po raz pierwszy wystąpił przed mikrofonem radiowym 17 sierpnia 1948 roku, w niewielkiej roli w słuchowisku „Wołga Wsiesławicz” w reżyserii Jerzego Kreczmara. W trakcie 45-letniej kariery radiowej zagrał w niemal czterystu słuchowiskach Teatru Polskiego Radia, współpracując m.in. z reżyserami Zbigniewem Kopalką, Jeremim Przyborą i Erwinem Axerem. Grał zarówno w adaptacjach klasyki – Czechowa, Gogola, Cervantesa – jak i w utworach współczesnych mu autorów polskich.

W Teatrze Telewizji zadebiutował 3 marca 1958 roku niewielką rolą w „Żeglarzu” Jerzego Szaniawskiego. Zagrał tam później m.in. Króla w „Małym Księciu” Antoine'a de Saint-Exupéry'ego (1958, reż. Jerzy Gruza), Johna Smitha w „Akcji Wega” Friedricha Dürrenmatta (1959, reż. Erwin Axer) oraz Profesora w „R.H. inżynierze” Bruna Winawera (1972, reż. Edward Dziewoński). Większość jego ról telewizyjnych była adaptacją spektakli, które wcześniej grał na żywej scenie.

Nagrody i odznaczenia

Ciekawostki o Edmundzie Fidlerze

• Jego kariera sceniczna trwała 60 lat – od debiutu w 1932 roku po ostatnią rolę zagraną w wieku niemal 82 lat, w 1989 roku.
• Przez 25 sezonów (1953–1978) był związany z Teatrem Współczesnym w Warszawie, gdzie najczęściej reżyserował go dyrektor sceny Erwin Axer.
• W ciągu 45-letniej kariery radiowej wystąpił w blisko czterystu słuchowiskach Teatru Polskiego Radia.
• Na deskach 11 teatrów zagrał m.in. w sztukach Szekspira, Moliera, Brechta, Czechowa i Fredry.
• Dożył sędziwego wieku 92 lat, pracując na scenie niemal do końca dziewiątej dekady życia.

Edmund Fidler – pytania i odpowiedzi

Zobacz także

• Lista polskich aktorów
• Gustaw Holoubek
• Jan Englert
• Zbigniew Cybulski
• Teatry w Warszawie
• Teatry w Polsce

Źródła

• Edmund Fidler – Wikipedia
  pl.wikipedia.org/wiki/Edmund_Fidler
• Edmund Fidler – FilmPolski.pl
  filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=1186544
• Edmund Fidler – FDB.pl
  fdb.pl/osoba/996702-edmund-fidler
• Edmund Fidler – IMDb
  imdb.com/name/nm9751195/
• Uwaga o zdjęciu: w zasobach Wikimedia Commons nie znaleziono wolnego portretu Edmunda Fidlera – jedyne dostępne tam zdjęcia związane z aktorem przedstawiają jego grób na Cmentarzu Wolskim. Zgodnie z zasadą doboru zdjęć do tego serwisu (wyłącznie wolna licencja, zdjęcie samej osoby) strona nie zawiera fotografii.

Ostatnia aktualizacja: 20.09.2026