Biografia Jerzego Połomskiego
Dzieciństwo i edukacja
Jerzy Połomski, właściwie Jerzy Pająk, urodził się 18 września 1933 roku w Radomiu jako syn urzędników Edwarda i Marii. Dzieciństwo spędził w Radomiu, gdzie przeżył bombardowania miasta we wrześniu 1939 roku, i tam też ukończył technikum budowlane. Po maturze wyjechał do Warszawy, gdzie nie dostał się na wymarzoną architekturę – zabrakło mu punktów za pochodzenie społeczne i przynależność do Związku Młodzieży Polskiej. Zdał za to egzaminy na Wydział Estradowy Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie. To tam jego wykładowca, Ludwik Sempoliński, zaproponował mu zmianę nazwiska na bardziej sceniczne i doradził, by skupił się na śpiewie, nie na aktorstwie. Studia ukończył w 1957 roku z dyplomem aktora dramatu i estrady.
Kariera muzyczna
Pierwszy utwór radiowy, „Piosenkę dla nieznajomej”, nagrał jeszcze jako student. W 1958 roku zajął drugie miejsce w plebiscycie Polskiego Radia na najpopularniejszego piosenkarza – zwycięstwo, mimo większej liczby głosów słuchaczy, oddano Mieczysławowi Foggowi. W 1961 roku zdobył drugą nagrodę na 1. Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Sopocie za „Woziwodę”, a w 1969 roku został laureatem festiwalu Złoty Orfeusz w Bułgarii. Koncertował w wielu krajach Europy, na Kubie oraz w ośrodkach polonijnych USA, Kanady i Australii – w Chicago trzykrotnie (1967–1969) uznano go najpopularniejszym piosenkarzem tamtejszej Polonii. W latach 70. chętnie sięgał po przedwojenne standardy, a teksty pisali dla niego m.in. Wojciech Młynarski, Agnieszka Osiecka i Adam Kreczmar – to właśnie Kreczmar napisał słowa „Daj” (1970), okrzykniętego przez prasę pierwszym polskim zaśpiewanym erotykiem.
W styczniu 1982 roku wyjechał w trasę koncertową do Stanów Zjednoczonych i spędził tam kilka lat. Otrzymał zieloną kartę, ale oddał ją i wrócił do Polski, gdy tylko zniesiono stan wojenny. W 1990 roku na 27. KFPP w Opolu otrzymał wyróżnienie za „Moją młodość” ze słowami Agnieszki Osieckiej, za którą w 1998 roku odebrał Złotą płytę. W kolejnych latach koncertował rzadziej, śpiewał w duetach z młodszymi wykonawcami (m.in. Anną Wyszkoni i Tatianą Okupnik) oraz angażował się w akcje charytatywne, między innymi na rzecz Fundacji Anny Dymnej Mimo Wszystko. Karierę artystyczną zakończył w 2019 roku z powodu problemów ze słuchem.
Styl muzyczny
Głos doskonalił u mezzosopranistki Wandy Wermińskiej. Krytycy podkreślali jego klasyczną emisję głosu, nienaganną dykcję, elegancję i wysoką kulturę interpretacyjną, a w recenzjach porównywano go do Franka Sinatry i Charles'a Aznavoura – sam artysta z dystansem odnosił się do tych zestawień.
Śmierć
Zmarł 14 listopada 2022 roku w Centralnym Szpitalu Klinicznym MSWiA w Warszawie wskutek ciężkiej infekcji, jaka rozwinęła się po przebytej wcześniej operacji kolana. 23 listopada 2022 roku, po mszy świętej w bazylice Świętego Krzyża w Warszawie, został pochowany w Alei Zasłużonych cmentarza Powązkowskiego; uroczystości pogrzebowe miały charakter państwowy.
Kalendarium kariery
- 1933Urodzony 18 września w Radomiu jako Jerzy Pająk.
- 1957Dyplom Wydziału Estradowego PWST w Warszawie. Debiut w Teatrze Buffo.
- 1958Drugie miejsce w plebiscycie Polskiego Radia na najpopularniejszego piosenkarza.
- 1961II nagroda na 1. Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Sopocie za „Woziwodę”.
- 1968Nagroda na 6. KFPP w Opolu za „Jest bałałajka”.
- 1969Laureat festiwalu Złoty Orfeusz w Bułgarii.
- 1970Wydaje „Daj” ze słowami Adama Kreczmara. Rewia „Ćwierć za kominem” w Teatrze Syrena.
- 1973III nagroda i nagroda publiczności na 11. KFPP w Opolu za „Bo z dziewczynami”.
- 1974Złoty Krzyż Zasługi z okazji jubileuszu Polski Ludowej.
- 1982Wyjeżdża na trasę koncertową do USA i spędza tam kilka lat.
- 1990Wyróżnienie na 27. KFPP w Opolu za „Moją młodość”.
- 2000Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski.
- 2008Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”.
- 2009Złoty Fryderyk za całokształt twórczości.
- 2013Koncert jubileuszowy z okazji 50. KFPP w Opolu.
- 2016Złoty Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”.
- 2019Kończy karierę artystyczną z powodu problemów ze słuchem.
- 2021Przeprowadza się do Domu Artystów Weteranów Scen Polskich w Skolimowie.
- 2022Umiera 14 listopada w Warszawie. Pogrzeb państwowy na Powązkach.
Kariera aktorska
Aktorstwo było dla Połomskiego przede wszystkim etapem edukacji i wczesnej kariery. Na dyplomie PWST zagrał role dramatyczne – Poetę w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego, króla Jana Kazimierza w „Mazepie” Juliusza Słowackiego i tytułową rolę w „Jegorze Bułyczowie i innych” Maksyma Gorkiego – a także wystąpił w komediach muzycznych i skeczu Stefanii Grodzieńskiej „Rękawiczka”. Po studiach odrzucił propozycję głównej roli w Teatrze Muzycznym w Gdyni i zadebiutował zawodowo w 1957 roku w warszawskim Teatrze Buffo, grając w składankach satyrycznych „Grzechy stare i nowe”, „Żarty na stół”, „Nasze jajko” i „Czym chata bogata”. Później występował w Teatrze Syrena, między innymi w rewii „Ćwierć za kominem” (1970) u boku Ireny Santor.
| Rok | Rola | Spektakl | Teatr |
|---|---|---|---|
| 1957 | Poeta (rola dyplomowa) | „Wesele”, S. Wyspiański | PWST Warszawa |
| 1957 | Jan Kazimierz (rola dyplomowa) | „Mazepa”, J. Słowacki | PWST Warszawa |
| 1957 | rola tytułowa (rola dyplomowa) | „Jegor Bułyczow i inni”, M. Gorki | PWST Warszawa |
| 1957–1959 | role w rewiach satyrycznych | „Grzechy stare i nowe” i inne | Teatr Buffo, Warszawa |
| 1970 | udział w rewii | „Ćwierć za kominem” (z Ireną Santor) | Teatr Syrena, Warszawa |
Nagrody i odznaczenia
Odznaczenia państwowe
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2000)
- Złoty Krzyż Zasługi (1974)
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” (2016)
- Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” (2008)
Nagrody artystyczne
- Złoty Fryderyk za całokształt twórczości (2009)
- Nagroda Artystyczna Polskiej Estrady „Prometeusz” (2003)
- Nagroda specjalna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Złoty Liść Retro (2005)
- II nagroda, 1. Międzynarodowy Festiwal Piosenki w Sopocie, za „Woziwodę” (1961)
- Nagroda Towarzystwa Przyjaciół Opola za „Jest bałałajka” (1968)
- III nagroda i nagroda publiczności na KFPP w Opolu za „Bo z dziewczynami” (1973)
- Wyróżnienie na KFPP w Opolu za „Moją młodość” (1990)
- Złoty Mikrofon Polsko-Amerykańskiej Agencji Artystycznej w Nowym Jorku (1993)
- Tytuł Osobowość Roku za całokształt dokonań (2014)
- Pierścień Patrioty (2017)
Życie prywatne
Jerzy Połomski miał starszą siostrę Jadwigę (1929–2022) i brata Wojciecha. Nigdy się nie ożenił; jak wskazują źródła biograficzne, był gejem, co przez lata było przedmiotem domysłów i plotek prasowych, a nie oficjalnie komentowanych faktów. Mieszkał na warszawskim Mokotowie, a w lipcu 2021 roku przeniósł się do Domu Artystów Weteranów Scen Polskich w Skolimowie, który wcześniej przez wiele lat wspierał jako jego ambasador.
Ciekawostki o Jerzym Połomskim
- Urodził się jako Jerzy Pająk – nazwisko sceniczne zawdzięcza radzie swojego wykładowcy, Ludwika Sempolińskiego.
- W 1958 roku, mimo że słuchacze Polskiego Radia oddali na niego najwięcej głosów, dyrektor programu uznał, że nie wypada, by wyprzedził sławnego Mieczysława Fogga.
- Tekst przeboju „Daj” (1970) rozpoczyna się cytatem z fraszki Jana Kochanowskiego „Do dziewki”.
- Trzykrotnie (1967–1969) mieszkańcy Chicago uznawali go najpopularniejszym piosenkarzem tamtejszej Polonii.
- W 1982 roku otrzymał zieloną kartę w USA, ale oddał ją i wrócił do Polski, gdy tylko zniesiono stan wojenny.
- Prasa nazywała go „polskim Frankiem Sinatrą” i porównywała do Charles'a Aznavoura.
- Karierę artystyczną zakończył w 2019 roku z powodu problemów ze słuchem.
- Jego pogrzeb w listopadzie 2022 roku miał charakter państwowy.
Jerzy Połomski – pytania i odpowiedzi
Kiedy żył Jerzy Połomski?
Urodził się 18 września 1933 roku w Radomiu, a zmarł 14 listopada 2022 roku w Warszawie, w wieku 89 lat.
Czy Jerzy Połomski był aktorem, czy piosenkarzem?
Przede wszystkim był piosenkarzem i artystą estradowym – jednym z najpopularniejszych w Polsce lat 60. i 70. Ukończył Wydział Estradowy PWST z dyplomem aktorskim i w latach 1957–1970 występował w Teatrze Buffo i Teatrze Syrena, ale to muzyka zdominowała jego karierę.
Jakie były największe przeboje Jerzego Połomskiego?
Do najbardziej znanych należą „Daj”, „Woziwoda”, „Bo z dziewczynami”, „Cała sala śpiewa z nami”, „Kodeks”, „Moja miła, moja cicha” oraz „Nie zapomnisz nigdy”.
Dlaczego Jerzy Połomski zmienił nazwisko?
Urodził się jako Jerzy Pająk. Na studiach jego wykładowca Ludwik Sempoliński zaproponował mu zmianę nazwiska na bardziej sceniczne, doradzając jednocześnie, by skupił się na muzyce, a nie na aktorstwie.
Kiedy i gdzie zmarł Jerzy Połomski?
Zmarł 14 listopada 2022 roku w Centralnym Szpitalu Klinicznym MSWiA w Warszawie, po ciężkiej infekcji przebytej po operacji kolana. Został pochowany w Alei Zasłużonych na cmentarzu Powązkowskim.
Jakie nagrody otrzymał Jerzy Połomski na festiwalu w Opolu?
W 1968 roku nagrodę Towarzystwa Przyjaciół Opola za „Jest bałałajka”, w 1973 roku III nagrodę i nagrodę publiczności za „Bo z dziewczynami”, a w 1990 roku wyróżnienie za „Moją młodość”.
Zobacz także
Źródła
- Jerzy Połomski – Wikipedia
pl.wikipedia.org/wiki/Jerzy_Połomski - Jerzy Połomski – FilmPolski.pl
filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=1135522 - Jerzy Połomski – Filmweb
filmweb.pl/person/Jerzy.Polomski-1983753 - Jerzy Połomski – FDB.pl
fdb.pl/osoba/1019869-jerzy-polomski - Zdjęcie: Kinga Szafruga, Wikimedia Commons, licencja CC BY 3.0
commons.wikimedia.org/wiki/File:Jerzy_Polomski_piosenkarz2_(cropped).jpg
creativecommons.org/licenses/by/3.0/deed.pl