Biografia Krzysztofa Globisza
Dzieciństwo i edukacja
Krzysztof Globisz urodził się 16 stycznia 1957 roku w Siemianowicach Śląskich jako syn Augustyna, ekonomisty pochodzącego ze Śląska Opolskiego, i Józefy z domu Czarneckiej, urzędniczki. Dorastał w Katowicach, a dzieciństwo spędzał między innymi u dziadków w Węgierskiej Górce. Po ukończeniu VII Liceum Ogólnokształcącego im. Harcerzy Obrońców Katowic w Katowicach-Ligocie studiował na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie, którą ukończył w 1980 roku.
Kariera teatralna: Stary Teatr w Krakowie
Zadebiutował na scenie w 1980 roku jako Karl Rossman w teatralnej adaptacji „Ameryki” Franza Kafki, w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego, w Teatrze Polskim we Wrocławiu, gdzie występował przez rok. W 1981 roku związał się na stałe ze Starym Teatrem w Krakowie i pozostaje z nim związany do dziś.
W Starym Teatrze zebrał kilkanaście nagród na ogólnopolskich przeglądach: za Mefistofelesa we „Wzorcu dowodów metafizycznych” Tadeusza Bradeckiego (1986), za tytułową rolę w „Kasparze” Petera Handkego (1988), za role Ismaela i Tartagla w „Księżniczce Turandot” Carla Gozziego (1991) oraz za Pijaka w „Ślubie” Witolda Gombrowicza (1991). Kolejne wyróżnione role to Semenko w „Śnie srebrnym Salomei” Juliusza Słowackiego (1994), tytułowy „Peer Gynt” Henrika Ibsena (1997), Vincentio w „Miarce za miarkę” Williama Shakespeare'a (1998) oraz tytułowa rola w „Karierze Arturo Ui” Bertolta Brechta, za którą w 2000 roku otrzymał nagrodę Ludwik przyznawaną przez krakowskie środowisko teatralne.
Za rolę Sajetana Tempe w „Trzecim akcie wg Szewców” Stanisława Ignacego Witkiewicza (2002) dostał Nagrodę im. Aleksandra Zelwerowicza przyznawaną przez redakcję miesięcznika „Teatr”. Grał także Superiusza w „Pieszo” Sławomira Mrożka (2003) oraz Zaratustrę III-Fritza w spektaklu „Zaratustra” wg Nietzschego w reżyserii Einara Schleefa (2006).
Film i telewizja
Po raz pierwszy pojawił się na ekranie w serialu kostiumowym Andrzeja Wajdy i Edwarda Kłosińskiego „Z biegiem lat, z biegiem dni” (1980), a na kinowym ekranie zadebiutował rolą Amara w „Dantonie” Wajdy (1983) u boku Gérarda Depardieu. Przychylność krytyków zyskał rolą adwokata-idealisty Piotra Balickiego w „Krótkim filmie o zabijaniu” Krzysztofa Kieślowskiego (1987) oraz w telefilmie „Dekalog V” (1988). W filmie „Wszystko co najważniejsze...” Roberta Glińskiego (1992) zagrał poetę Aleksandra Wata.
Za rolę Bogdana, kapelmistrza orkiestry wojskowej w telewizyjnym filmie Roberta Glińskiego „Długi weekend” (2004), otrzymał nagrodę za pierwszoplanową rolę męską na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Za postać anioła Giordano w komedii „Anioł w Krakowie” (2002) zdobył statuetkę Jańcia Wodnika na festiwalu „Prowincjonalia” we Wrześni. Wystąpił także w filmach Jana Jakuba Kolskiego – „Pornografii” (2003) i „Jasminum” (2006) – oraz jako profesor chemii w „Katyniu” Andrzeja Wajdy (2007).
Na małym ekranie zagrał między innymi Leona Sajkowskiego w serialu „Czas honoru” (2008–2010), Henryka Telaka w „Uwikłaniu” Jacka Bromskiego (2011), generała Floriana Siwickiego w „Jack Strongu” Władysława Pasikowskiego (2014) oraz ojca Tadeusza „Zośki” Zawadzkiego w „Kamieniach na szaniec” Roberta Glińskiego (2014). W serialach „Oficer” (2004) i „Oficerowie” (2006) zagrał Waldemara „Topora” Wiśniewskiego, przywódcę warszawskiej mafii. Sporadycznie użycza także głosu w dubbingu – między innymi Marlinowi w „Gdzie jest Nemo?” (2003), Billowi Sykesowi w „Oliverze Twiście” (2005) i Sancho Pansie w „Don Chichocie” (2007).
Udar mózgu i powrót na scenę
W lipcu 2014 roku aktor doznał udaru mózgu, co spowodowało wielomiesięczną przerwę w pracy zawodowej. Po długim leczeniu, w grudniu 2015 roku pojawił się w krakowskim Teatrze STU na krótkim, symbolicznym występie w „Hamlecie” jako król Klaudiusz. Od grudnia 2016 roku, mimo skutków udaru, gra główną rolę w napisanym z myślą o nim spektaklu Mateusza Pakuły „Wieloryb The Globe”, wystawianym od tego czasu w kilku teatrach w Polsce.
Pedagog i władze uczelni
Krzysztof Globisz wykłada w krakowskiej Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej (dziś Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego). W latach 2002–2005 był dziekanem Wydziału Aktorskiego, a w latach 2005–2012 prorektorem uczelni. Tytuł profesora sztuk teatralnych otrzymał 21 lutego 2005 roku. Od 2006 roku jest członkiem Rady Programowej Fundacji Centrum Twórczości Narodowej.
Kalendarium kariery
- 1957Urodzony 16 stycznia w Siemianowicach Śląskich.
- 1980Dyplom PWST w Krakowie. Debiut sceniczny w „Ameryce” w Teatrze Polskim we Wrocławiu i debiut telewizyjny w serialu „Z biegiem lat, z biegiem dni”.
- 1981Dołącza na stałe do Starego Teatru w Krakowie.
- 1983Debiut kinowy w „Dantonie” Andrzeja Wajdy.
- 1986Nagroda za rolę Mefistofelesa we „Wzorcu dowodów metafizycznych”.
- 1987Rola adwokata Piotra Balickiego w „Krótkim filmie o zabijaniu” Krzysztofa Kieślowskiego.
- 1988Tytułowa rola w „Kasparze” Handkego, nagroda na Kaliskich Spotkaniach Teatralnych.
- 1997Tytułowa rola w „Peer Gyncie” Ibsena.
- 2000Nagroda Ludwik za „Karierę Arturo Ui” Brechta.
- 2002Zostaje dziekanem Wydziału Aktorskiego PWST. Nagroda im. Zelwerowicza za Sajetana Tempe.
- 2004Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Nagroda w Gdyni za „Długi weekend”.
- 2005Tytuł profesora sztuk teatralnych, Srebrny Medal Gloria Artis, zostaje prorektorem uczelni.
- 2007Rola profesora chemii w „Katyniu” Andrzeja Wajdy.
- 2009Nagroda Miasta Krakowa za wybitne dokonania aktorskie.
- 2014W lipcu doznaje udaru mózgu, przerwa w pracy zawodowej.
- 2015W grudniu wraca na scenę Teatru STU jako Klaudiusz w „Hamlecie”.
- 2016Od grudnia gra główną rolę w „Wielorybie The Globe” Mateusza Pakuły.
- 2023Korona Sandomierska i tytuł Aktora NieZwykłego na Festiwalu Filmów-Spotkań NieZwykłych.
- 2024Złoty Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”.
Najważniejsze role teatralne
| Rok | Rola | Spektakl / autor | Teatr |
|---|---|---|---|
| 1980 | Karl Rossman | „Ameryka” wg F. Kafki | Teatr Polski we Wrocławiu |
| 1986 | Mefistofeles | „Wzorzec dowodów metafizycznych”, reż. T. Bradecki | Stary Teatr, Kraków |
| 1988 | Kaspar (tyt.) | „Kaspar”, P. Handke | Stary Teatr, Kraków |
| 1991 | Ismael i Tartagl | „Księżniczka Turandot”, C. Gozzi | Stary Teatr, Kraków |
| 1991 | Pijak | „Ślub”, W. Gombrowicz | Stary Teatr, Kraków |
| 1994 | Semenko | „Sen srebrny Salomei”, J. Słowacki | Stary Teatr, Kraków |
| 1997 | Peer Gynt (tyt.) | „Peer Gynt”, H. Ibsen | Stary Teatr, Kraków |
| 1998 | Vincentio | „Miarka za miarkę”, W. Shakespeare | Stary Teatr, Kraków |
| 2000 | Arturo Ui (tyt.) | „Kariera Arturo Ui”, B. Brecht | Stary Teatr, Kraków |
| 2002 | Sajetan Tempe | „Trzeci akt wg Szewców”, S.I. Witkiewicz | Stary Teatr, Kraków |
| 2003 | Superiusz | „Pieszo”, S. Mrożek | Stary Teatr, Kraków |
| 2006 | Zaratustra III-Fritz | „Zaratustra” wg F. Nietzschego, reż. E. Schleef | Stary Teatr, Kraków |
| 2015 | Klaudiusz | „Hamlet”, W. Shakespeare | Teatr STU, Kraków |
| 2016 | rola główna | „Wieloryb The Globe”, M. Pakuła | różne teatry w Polsce |
Filmografia – wybór
| Rok | Tytuł | Rola | Reżyseria |
|---|---|---|---|
| 1980 | Z biegiem lat, z biegiem dni (serial) | Chochoł | Andrzej Wajda, Edward Kłosiński |
| 1983 | Danton | Amar (debiut kinowy) | Andrzej Wajda |
| 1987 | Krótki film o zabijaniu | adwokat Piotr Balicki | Krzysztof Kieślowski |
| 1992 | Wszystko co najważniejsze... | Aleksander Wat | Robert Gliński |
| 1995 | Pułkownik Kwiatkowski | Mieczysław Moczar | Kazimierz Kutz |
| 1999 | Pan Tadeusz | major Płut | Andrzej Wajda |
| 2002 | Anioł w Krakowie | anioł Giordano | Artur Więcek „Baron” |
| 2003 | Zerwany | nauczyciel w zakładzie poprawczym | Jacek Filipiak |
| 2003 | Pornografia | Hipolit | Jan Jakub Kolski |
| 2004 | Długi weekend | Bogdan, kapelmistrz orkiestry | Robert Gliński |
| 2006 | Jasminum | burmistrz | Jan Jakub Kolski |
| 2007 | Katyń | profesor chemii | Andrzej Wajda |
| 2008–2010 | Czas honoru (serial) | Leon Sajkowski | Michał Kwieciński (i in.) |
| 2011 | Uwikłanie | Henryk Telak | Jacek Bromski |
| 2014 | Jack Strong | gen. Florian Siwicki | Władysław Pasikowski |
| 2014 | Kamienie na szaniec | Józef Zawadzki, ojciec „Zośki” | Robert Gliński |
Nagrody i odznaczenia
Odznaczenia państwowe
- Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1996)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2004)
- Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” (2005)
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” (2024)
Nagrody artystyczne
- Nagroda na Wrocławskim Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych za Mefistofelesa (1986) i za Pijaka w „Ślubie” (1991)
- Nagroda na Kaliskich Spotkaniach Teatralnych za Kaspara (1988), za role w „Księżniczce Turandot” (1991) i za Peer Gynta (1997)
- Nagroda na Opolskich Konfrontacjach Teatralnych za Semenkę (1994) i za Sajetana Tempe (2003)
- Nagroda na Ogólnopolskim Konkursie na Inscenizację Dzieł Szekspira i nagroda TALIA za Vincentia (1998)
- Ludwik – nagroda krakowskiego środowiska teatralnego za „Karierę Arturo Ui” (2000)
- Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza za Sajetana Tempe (2002)
- Statuetka Jańcia Wodnika na festiwalu „Prowincjonalia” za „Anioła w Krakowie” (2002)
- Nagroda za pierwszoplanową rolę męską na FPFF w Gdyni za „Długi weekend” (2004)
- Nominacja do Orła za „Zerwany” (2005)
- Nagroda Miasta Krakowa za wybitne dokonania aktorskie (2009)
- Dwukrotna nominacja do Złotej Kaczki (2010, 2011)
- Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za osiągnięcia dydaktyczne (2014)
- Korona Sandomierska i tytuł Aktora NieZwykłego (2023)
Życie prywatne i rodzina
Pierwsze małżeństwo aktora zakończyło się rozwodem. Obecną żonę, Agnieszkę, absolwentkę Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie, poznał w Piwnicy pod Baranami. Mają dwóch synów: Krzysztofa (ur. 1989) i Jana (ur. 1996).
Ciekawostki o Krzysztofie Globiszu
- Zagrał u boku Gérarda Depardieu w „Dantonie” Andrzeja Wajdy – to był jego kinowy debiut (1983).
- Razem z Anną Dymną i Grzegorzem Turnauem nagrał zapowiedzi przystanków dla krakowskich tramwajów, odtwarzane od 2009 roku.
- W RMF FM czytał na antenie powieść Klary Weritas „Łabędzi śpiew Gąsiora”.
- Od 2012 roku jest ambasadorem kampanii „Prawdziwa przyjaźń jest za darmo”, promującej adopcję zwierząt ze schronisk.
- Mimo skutków udaru z 2014 roku od 2016 roku regularnie gra główną rolę w spektaklu „Wieloryb The Globe”, napisanym specjalnie dla niego przez Mateusza Pakułę.
- Zagrał tę samą postać – adwokata Piotra Balickiego – w kinowym „Krótkim filmie o zabijaniu” i w telewizyjnym „Dekalogu V” Krzysztofa Kieślowskiego.
Krzysztof Globisz – pytania i odpowiedzi
Ile lat ma Krzysztof Globisz?
Urodził się 16 stycznia 1957 roku w Siemianowicach Śląskich, ma więc 69 lat. Na scenie zawodowej debiutował w 1980 roku.
Czy Krzysztof Globisz wrócił do pracy po udarze?
Tak. W lipcu 2014 roku doznał udaru mózgu, co spowodowało wielomiesięczną przerwę w pracy. W grudniu 2015 roku wystąpił symbolicznie w krakowskim Teatrze STU jako Klaudiusz w „Hamlecie”, a od grudnia 2016 roku, mimo skutków udaru, gra główną rolę w napisanym z myślą o nim spektaklu Mateusza Pakuły „Wieloryb The Globe”.
W jakich teatrach grał i gra Krzysztof Globisz?
Karierę zaczynał w Teatrze Polskim we Wrocławiu (1980–1981). Od 1981 roku jest związany ze Starym Teatrem w Krakowie, a od 2015 roku występuje gościnnie także w krakowskim Teatrze STU.
Jakie funkcje pełnił Krzysztof Globisz w krakowskiej szkole teatralnej?
W latach 2002–2005 był dziekanem Wydziału Aktorskiego, a w latach 2005–2012 prorektorem krakowskiej PWST (dziś Akademii Sztuk Teatralnych). Tytuł profesora sztuk teatralnych otrzymał w 2005 roku.
Jakie są najważniejsze role filmowe Krzysztofa Globisza?
Amar w „Dantonie” Andrzeja Wajdy (1983), adwokat Piotr Balicki w „Krótkim filmie o zabijaniu” Krzysztofa Kieślowskiego (1987), Aleksander Wat w „Wszystko co najważniejsze...” (1992), Bogdan Lewicki w „Długim weekendzie” (2004, nagroda w Gdyni) oraz profesor chemii w „Katyniu” Andrzeja Wajdy (2007).
Czy Krzysztof Globisz zajmuje się dubbingiem?
Tak, choć sporadycznie. Podkładał głos między innymi pod postać Marlina w „Gdzie jest Nemo?” (2003), Billa Sykesa w „Oliverze Twiście” (2005) oraz Sancho Pansy w „Don Chichocie” (2007).
Kim jest żona Krzysztofa Globisza?
Żoną aktora jest Agnieszka, absolwentka Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie, którą poznał w krakowskiej Piwnicy pod Baranami. Mają dwóch synów: Krzysztofa (ur. 1989) i Jana (ur. 1996). Pierwsze małżeństwo aktora zakończyło się rozwodem.
Zobacz także
Źródła
- Krzysztof Globisz – Wikipedia
pl.wikipedia.org/wiki/Krzysztof_Globisz - Krzysztof Globisz – Wikidata
wikidata.org/wiki/Q6440137 - Krzysztof Globisz – FilmPolski.pl
filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=113172 - Krzysztof Globisz – Filmweb
filmweb.pl/person/Krzysztof+Globisz-427 - Krzysztof Globisz – FDB.pl
fdb.pl/osoba/4088-krzysztof-globisz - Zdjęcie: Ja Fryta, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 2.0
commons.wikimedia.org/wiki/File:Krzysztof_Globisz.jpg
creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/deed.pl