Krzysztof Kolberger

Biografia Krzysztofa Kolbergera

Dzieciństwo i edukacja

Krzysztof Kolberger urodził się 13 sierpnia 1950 roku w Gdańsku. Nazwisko rodziny, pierwotnie zapisywane jako Kohlberger, zmieniono w 1953 roku. Matka, Wanda Kolberger, była nauczycielką i prowadziła klub dziennikarza w Domu Prasy, ojciec, pochodzący ze Lwowa Antoni Kolberger, pracował jako inżynier telekomunikacji. Dorastał z siostrą Barbarą w Gdańsku-Wrzeszczu. Grał w siatkówkę i rozważał karierę sportową, którą przekreśliły kontuzje, myślał też o wstąpieniu do seminarium duchownego. W 1968 roku ukończył IX Liceum Ogólnokształcące w Gdańsku, gdzie założył kabaret „Syfon”.

Na egzaminach do warszawskiej PWST komisja początkowo odrzuciła jego kandydaturę, uznając, że ma „martwy wzrok i zeza” – na listę przyjętych trafił dopiero po przedstawieniu zaświadczenia lekarskiego o wadzie wzroku korygowanej okularami. Studiował na jednym roku z Ewą Dałkowską, Markiem Kondratem, Jadwigą Jankowską-Cieślak i Jerzym Radziwiłowiczem, kształcąc się pod okiem Ignacego Gogolewskiego i Adama Hanuszkiewicza.

Kariera teatralna

Po studiach otrzymał etat u swojego wykładowcy Ignacego Gogolewskiego w Teatrze Śląskim w Katowicach, gdzie w 1972 roku zadebiutował rolą Kubusia w „Hyde Parku” Adama Kreczmara. Rok później przeniósł się do Warszawy i związał się z Teatrem Narodowym kierowanym przez Adama Hanuszkiewicza, gdzie pracował w latach 1973–1982. To wtedy przylgnął do niego wizerunek bohatera romantycznego, potwierdzony rolami: Wacława / Poety w „Wacława dziejach” (1973), Jaśka w „Weselu” (1974), Sawy w „Śnie srebrnym Salomei” (1977), Konrada w „Dziadach” (1978) i Iwana w „Braciach Karamazow” (1979).

Następnie występował w Teatrze Współczesnym (1982–1987), gdzie zagrał m.in. Lorenza de Medici w „Lorenzaccio” Alfreda de Musset (1986), a także w Teatrze Dramatycznym (1987–1988), Ateneum (1988–2000), Komedii (1994–1995, 2002), na Scenie Prezentacje (1996) oraz w Teatrze Studio im. Stanisława Witkiewicza, gdzie zagrał Kocha w „Zachodnim wybrzeżu” Bernarda-Marie Koltèsa w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego (1998) i Trigorina w „Mewie” Antona Czechowa w reżyserii Zbigniewa Brzozy (2003).

Po latach przerwy w 1999 roku powrócił do Teatru Narodowego, gdzie występował do śmierci w 2011 roku. Zagrał tam m.in. Lucyfera w „Wybrałem dziś zaduszne święto” wg „Samuela Zborowskiego” Słowackiego w reżyserii Janusza Wiśniewskiego (1999) oraz Stańczyka w „Weselu” Wyspiańskiego w inscenizacji Jerzego Grzegorzewskiego (2000). Jego ostatnią rolą teatralną był brat Franciszek w komedii Shakespeare’a „Wiele hałasu o nic” w reżyserii Macieja Prusa (2008).

Reżyseria

Kolberger wyreżyserował kilka spektakli operowych i przedstawień dla dzieci: „Żołnierza królowej Madagaskaru” w Operze Szczecińskiej (1993), „Nędzę uszczęśliwioną” w Teatrze Wielkim w Warszawie (1994) i w Poznaniu (1997), „Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale” w Operze Wrocławskiej (1994) i Teatrze Wielkim w Poznaniu (1999), „Królewnę Śnieżkę i siedmiu krasnoludków” w Teatrze Komedia (1994) i Operze Szczecińskiej (1999), „Kocham O’Keeffe” w Teatrze Bajka (2005), „Henryka VI na łowach” w Teatrze Wielkim w Poznaniu (2007) oraz „Konopielkę i Wiersze Jana Brzechwy i Juliana Tuwima” we Wrocławskim Teatrze Lalek (2008).

Film i telewizja

Na ekranie zadebiutował w 1974 roku główną rolą Józka w dramacie telewizyjnym Ewy Kruk „Koniec babiego lata”. Przełom w karierze filmowej przyniosła rola Zbigniewa, syna wojewody, w „Mazepie” Gustawa Holoubka (1975) oraz kreacja hrabiego Dezyderego Chłapowskiego w „Najdłuższej wojnie nowoczesnej Europy” Jerzego Sztwiertni (1979–1981). W lipcu 1975 roku trafił na okładkę tygodnika „Film”, stając się twarzą pokolenia młodych Polaków epoki Edwarda Gierka. Za rolę pana młodego w „Kontrakcie” (1980) Krzysztofa Zanussiego otrzymał nagrodę aktorską na festiwalu „Młodzi i Film” w Koszalinie (1981).

W kolejnych latach zagrał m.in. w „Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny” (1982) Janusza Majewskiego, „Na straży swej stać będę” (1983) Kazimierza Kutza, „Kornblumenblau” (1988) Leszka Wosiewicza, „Ostatnim promie” (1989) Waldemara Krzystka oraz „Kuchni polskiej” (1991) i „1968. Szczęśliwego Nowego Roku” (1992) Jacka Bromskiego. W 1999 roku wcielił się w Adama Mickiewicza w „Panu Tadeuszu” Andrzeja Wajdy, a w 2007 roku zagrał księdza Jasińskiego w „Katyniu” tego samego reżysera.

Masową popularność zdobył dzięki rolom telewizyjnym: Karola Chłapowskiego w „Modrzejewskiej” (1989) Jana Łomnickiego, szefa Urzędu Ochrony Państwa w „Ekstradycji” (1995–1999) oraz szefa mafii w „Sforze” (2002) i „Fałszerzach – powrocie Sfory” (2006) Wojciecha Wójcika.

Dubbing, radio i działalność społeczna

Wielokrotnie nagrywał role dubbingowe (m.in. króla Artura w „Magicznym mieczu”, 1998, i prezydenta Johna Henry’ego Edena w grze „Fallout 3”, 2008) oraz pracował jako lektor filmów dokumentalnych i oświatowych. Od 1976 roku występował w audycjach poetyckich Teatru Polskiego Radia, m.in. recytując wiersze w cyklu „Strofy dla ciebie” w Lecie z Radiem, za co otrzymał Złoty Mikrofon i Wielki Splendor (2009). Za jedno z najważniejszych zadań aktorskich w karierze uważał odczytanie testamentu Jana Pawła II podczas żałoby po śmierci papieża w kwietniu 2005 roku. W stanie wojennym wspierał Prymasowski Komitet Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom, a później był honorowym przewodniczącym Stowarzyszenia Chorych na Raka Nerki.

Kalendarium kariery

• 1950Urodzony 13 sierpnia w Gdańsku.
• 1968Matura w IX Liceum Ogólnokształcącym w Gdańsku, gdzie tworzy kabaret „Syfon”.
• 1972Dyplom PWST w Warszawie. Debiut teatralny w Teatrze Śląskim w Katowicach.
• 1973Angaż w Teatrze Narodowym w Warszawie pod dyrekcją Adama Hanuszkiewicza.
• 1974Debiut filmowy w „Końcu babiego lata” Ewy Kruk.
• 1975Rola Zbigniewa w „Mazepie” Gustawa Holoubka. Okładka tygodnika „Film”.
• 1978Konrad w „Dziadach” w Teatrze Narodowym.
• 1980Rola w „Kontrakcie” Krzysztofa Zanussiego.
• 1981Nagroda aktorska na festiwalu „Młodzi i Film” w Koszalinie.
• 1982Przechodzi do Teatru Współczesnego w Warszawie.
• 1988Angaż w Teatrze Ateneum (do 2000). Rola w „Kornblumenblau” Leszka Wosiewicza.
• 1989Karol Chłapowski w „Modrzejewskiej” Jana Łomnickiego.
• 1993Reżyserski debiut: „Żołnierz królowej Madagaskaru” w Operze Szczecińskiej.
• 1995Rola szefa UOP w serialu „Ekstradycja”.
• 1999Adam Mickiewicz w „Panu Tadeuszu” Andrzeja Wajdy. Powrót do Teatru Narodowego.
• 2005Odczytuje testament Jana Pawła II podczas żałoby papieskiej. Złoty Mikrofon i Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.
• 2008Ostatnia rola teatralna – brat Franciszek w „Wiele hałasu o nic”.
• 2011Umiera 7 stycznia w Warszawie. Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
• 2012Otwarcie skweru jego imienia w Gdańsku-Strzyży.
• 2015Zostaje patronem IX Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku.

Najważniejsze role teatralne

Filmografia – wybór

Nagrody i odznaczenia

Odznaczenia państwowe

Nagrody artystyczne

Życie prywatne

Do początku lat 80. Krzysztof Kolberger był mężem aktorki Anny Romantowskiej, z którą ma córkę Julię. Był gejem i pozostawał w wieloletnim związku z innym mężczyzną, co w 2021 roku potwierdziła jego córka w wywiadzie dla magazynu „Replika”.

Chorował na raka nerki i przeszedł dwie operacje, które – jak sam mówił – istotnie zmieniły jego podejście do życia i wykonywanego zawodu, m.in. skłaniając go do zajęcia się reżyserią. Opowiedział o tym w książce „Przypadek nie-przypadek. Rozmowa między wierszami księdza Jana Twardowskiego” (2007). Zmarł 7 stycznia 2011 roku wskutek niewydolności krążenia i został pochowany 13 stycznia 2011 roku na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Ciekawostki o Krzysztofie Kolbergerze

• Nazwisko rodziny pierwotnie brzmiało Kohlberger – zmieniono je w 1953 roku.
• Jako nastolatek rozważał karierę siatkarza oraz wstąpienie do seminarium duchownego.
• Komisja rekrutacyjna PWST pierwotnie go odrzuciła, uznając, że ma „martwy wzrok i zeza” – przyjęto go dopiero po przedstawieniu zaświadczenia o wadzie wzroku korygowanej okularami.
• Studiował na jednym roku z Ewą Dałkowską, Markiem Kondratem, Jadwigą Jankowską-Cieślak i Jerzym Radziwiłowiczem.
• W lipcu 1975 roku trafił na okładkę tygodnika „Film”, stając się twarzą pokolenia młodych Polaków epoki Edwarda Gierka.
• Za jedno z najważniejszych zadań aktorskich w karierze uważał odczytanie testamentu Jana Pawła II podczas żałoby po śmierci papieża w 2005 roku.
• Płyta „Bajki Natalki” (1988) w jego reżyserii jako pierwsza w historii polskiej fonografii zdobyła status płyty platynowej.
• Był honorowym przewodniczącym Stowarzyszenia Chorych na Raka Nerki.

Krzysztof Kolberger – pytania i odpowiedzi

Zobacz także

• Lista polskich aktorów
• Teatr Polski w Warszawie
• Teatry w Warszawie
• Jan Englert
• Jerzy Trela
• Wojciech Pszoniak

Źródła

• Krzysztof Kolberger – Wikipedia
  pl.wikipedia.org/wiki/Krzysztof_Kolberger
• Krzysztof Kolberger – FilmPolski.pl
  filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=112786
• Krzysztof Kolberger – Filmweb
  filmweb.pl/person/Krzysztof+Kolberger-364
• Krzysztof Kolberger – FDB.pl
  fdb.pl/osoba/29199-krzysztof-kolberger
• Zdjęcie: Paweł Matyka, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 4.0
  commons.wikimedia.org/wiki/File:Krzysztof_Kolberger_(00579).jpg
  creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.pl

Ostatnia aktualizacja: 20.09.2026