Biografia Krzysztofa Kowalewskiego

Dzieciństwo i edukacja

Krzysztof Kowalewski urodził się 20 marca 1937 roku w Warszawie. Jego ojciec, Cyprian Leon Kowalewski, ekonomista i dyrektor fabryki papieru w Jeziornie, weteran wojny polsko-bolszewickiej, został zamordowany w 1940 roku w Charkowie w ramach zbrodni katyńskiej. Matka, aktorka Elżbieta Kowalewska z domu Herszaft, była pochodzenia żydowskiego – przez całą wojnę ukrywała to przed synem. Po powstaniu warszawskim rodzina przeniosła się do Kielc, a po pogromie kieleckim w lipcu 1946 roku wróciła do Warszawy.

W 1955 roku ukończył XIV Liceum Ogólnokształcące w Warszawie, a następnie dostał się do Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej, którą ukończył w 1960 roku. Na egzaminie dyplomowym z piosenki wykonał utwór „Ach Ludwiko” do słów Juliana Tuwima.

Kariera teatralna: sześć scen i 44 lata w Teatrze Współczesnym

Zaraz po studiach trafił do Teatru Klasycznego w Warszawie, gdzie w lipcu 1960 roku zagrał Montana w „Otellu” Szekspira. W kolejnych latach występował w Teatrze Dramatycznym (1961–1962), a od 1962 do 1970 roku był związany z Teatrem Polskim, gdzie zagrał między innymi Walerego w „Świętoszku” Moliera (1962), Mercutia w „Romeo i Julii” Szekspira (1963), Oficera rosyjskiego w „Dziadach” Mickiewicza (1964) i Euforiona w „Irydionie” Krasińskiego (1966).

W latach 1970–1973 grał w Studenckim Teatrze Satyryków, później krótko w Teatrze Rozmaitości (1973–1974) i Teatrze Kwadrat (1974–1977), gdzie wystąpił między innymi w „Rozmowach przy wycinaniu lasu” Stanisława Tyma (1975, rola Siekierowego) oraz w „Prawdziwym inspektorze Dogu” Toma Stopparda (1976).

W 1977 roku dołączył do zespołu Teatru Współczesnego w Warszawie i pozostał w nim aż do śmierci w 2021 roku – to najdłuższy związek z jedną sceną w jego karierze. Zagrał tam między innymi Ryszarda Korbowskiego w „Kurce Wodnej” Witkacego (1980), Nikanora Bosego w „Mistrzu i Małgorzacie” Bułhakowa (1987), Cziczikowa w „Martwych duszach” Gogola (1995), Edka w „Tangu” Mrożka (1997) i Pana Jourdaina w „Mieszczaninie szlachcicem” Moliera (1999). W 1991 roku, gościnnie w Instytucie Teatru Narodowego, zagrał Estragona w „Czekając na Godota” Becketta w reżyserii Antoniego Libery. Jedną z ostatnich ról była postać André w „Nim odleci” Floriana Zellera (2018).

Teatr Polskiego Radia

Kowalewski był przez wiele lat związany z Teatrem Polskiego Radia, w którym zagrał ponad tysiąc ról. Dyrektor tego teatru, Janusz Kukuła, nazywał go swoim ulubionym radiowym aktorem. Najbardziej znany jest z głównej roli w słuchowisku „Kocham pana, panie Sułku”, emitowanym w Programie Trzecim Polskiego Radia. 29 lutego 2012 roku, tuż przed 75. urodzinami aktora, rozgłośnia zorganizowała jego benefis transmitowany na antenie.

Film: gwiazda komedii Stanisława Barei

Na ekranie zadebiutował w 1960 roku epizodyczną rolą łucznika krzyżackiego w „Krzyżakach” Aleksandra Forda. W kolejnych dekadach zagrał w około 120 filmach i serialach. Rozpoznawalność przyniosła mu rola Rocha Kowalskiego w „Potopie” Jerzego Hoffmana (1974).

Najtrwalej zapisał się jednak jako aktor komedii Stanisława Barei: zagrał milicjanta w „Nie ma róży bez ognia” (1974), główną rolę Michała Romana w „Brunecie wieczorową porą” (1976), dyrektora „Pol-Pimu” Tadeusza Krzakoskiego w „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz” (1978) oraz Jana Hochwandera, kierownika produkcji filmu „Ostatnia paróweczka hrabiego Barry Kenta”, w kultowym „Misiu” (1980). U Barei zagrał też Tomasza Michalika w serialu „Zmiennicy” (1986).

Publiczności zapadł w pamięć również jako Onufry Zagłoba w filmowej i serialowej wersji „Ogniem i mieczem” Jerzego Hoffmana (1999–2000) oraz jako ordynator Zygmunt Łubicz w wieloletnim serialu komediowym „Daleko od noszy” (2003–2017, z przerwami). Zagrał też w „Rozmowach kontrolowanych” Sylwestra Chęcińskiego (1991), „Karierze Nikosia Dyzmy” Jacka Bromskiego (2002) i „Weselu” Wojciecha Smarzowskiego (2021) – jednej z ostatnich ról aktora.

Pedagogika i działalność publiczna

Przez wiele lat wykładał w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. W latach 2004–2019 co roku wcielał się w Świętego Mikołaja podczas Mikołajkowego Bloku Reklamowego Polsatu, wspierając działania Fundacji Polsat.

Kalendarium kariery

  • 1937Urodzony 20 marca w Warszawie.
  • 1955Kończy XIV Liceum Ogólnokształcące w Warszawie.
  • 1960Dyplom Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej. Debiut sceniczny w Teatrze Klasycznym i filmowy w „Krzyżakach” Aleksandra Forda.
  • 1962Angaż w Teatrze Polskim w Warszawie (do 1970).
  • 1970Przechodzi do Studenckiego Teatru Satyryków. Rola w serialu „Kolumbowie” Janusza Morgensterna.
  • 1974„Potop” Jerzego Hoffmana (Roch Kowalski) i pierwsza rola w komedii Stanisława Barei – „Nie ma róży bez ognia”.
  • 1976Główna rola Michała Romana w „Brunecie wieczorową porą” Barei. Teatr Kwadrat.
  • 1977Dołącza do zespołu Teatru Współczesnego w Warszawie, z którym pozostanie do śmierci.
  • 1978Rola dyrektora Krzakoskiego w „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz” Barei.
  • 1980Jan Hochwander w „Misiu” Stanisława Barei.
  • 1986Tomasz Michalik w serialu „Zmiennicy”.
  • 1989Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy”.
  • 1992Wielki Splendor – nagroda Zespołu Artystycznego Teatru Polskiego Radia.
  • 1999Onufry Zagłoba w „Ogniem i mieczem” Jerzego Hoffmana.
  • 2002Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Żeni się z Agnieszką Suchorą.
  • 2003Zaczyna grać ordynatora Łubicza w serialu „Daleko od noszy”.
  • 2009Złoty Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”.
  • 2012Benefis w Programie III Polskiego Radia z okazji zbliżających się 75. urodzin.
  • 2018Rola André w „Nim odleci” Floriana Zellera w Teatrze Współczesnym.
  • 2021Umiera 6 lutego w Warszawie w wieku 83 lat. Premiera „Wesela” Wojciecha Smarzowskiego z jego udziałem.

Najważniejsze role teatralne

RokRolaSpektakl / autorTeatr
1960Montano„Otello”, W. ShakespeareTeatr Klasyczny
1962Walery„Świętoszek”, MolierTeatr Polski
1963Mercucio„Romeo i Julia”, W. ShakespeareTeatr Polski
1964Oficer rosyjski„Dziady”, A. MickiewiczTeatr Polski
1966Euforion„Irydion”, Z. KrasińskiTeatr Polski
1968Wódz Wenedów„Lilla Weneda”, J. SłowackiTeatr Polski
1969Czipchajchilidzew„Martwe dusze”, M. GogolTeatr Polski
1971Redaktor Kamiński„Solo na perkusji”, A. BarangaStudencki Teatr Satyryków
1973Herakles, Charon, Pluton„Żaby”, ArystofanesTeatr Rozmaitości
1975Siekierowy„Rozmowy przy wycinaniu lasu”, S. TymTeatr Kwadrat
1976Birdboot„Prawdziwy inspektor Dog”, T. StoppardTeatr Kwadrat
1978Dr von Brausepulver„Przebudzenie wiosny”, F. WedekindTeatr Współczesny
1980Ryszard Korbowski„Kurka wodna”, S.I. WitkiewiczTeatr Współczesny
1983Ryjek„Sen nocy letniej”, W. ShakespeareTeatr Współczesny
1987Nikanor Bosy„Mistrz i Małgorzata”, M. BułhakowTeatr Współczesny
1991Estragon„Czekając na Godota”, S. BeckettInstytut Teatru Narodowego
1995Cziczikow„Martwe dusze”, M. GogolTeatr Współczesny
1997Edek„Tango”, S. MrożekTeatr Współczesny
1999Pan Jourdain„Mieszczanin szlachcicem”, MolierTeatr Współczesny
2004Piotr Ohey„Męczeństwo Piotra Oheya”, S. MrożekTeatr Współczesny
2012Grabarz pierwszy„Hamlet”, W. ShakespeareTeatr Współczesny
2018André„Nim odleci”, F. ZellerTeatr Współczesny

Filmografia – wybór

RokTytułRolaReżyseria
1960Krzyżacyłucznik krzyżacki (debiut)Aleksander Ford
1969Urządasystent kardynałaJanusz Majewski
1970Kolumbowie (serial)kat na GestapoJanusz Morgenstern
1973Godzina szczytuinżynier AdamczewskiJerzy Stefan Stawiński
1974PotopRoch KowalskiJerzy Hoffman
1974Nie ma róży bez ogniamilicjantStanisław Bareja
1976Brunet wieczorową porąMichał RomanStanisław Bareja
1978Co mi zrobisz, jak mnie złapieszdyr. Tadeusz KrzakoskiStanisław Bareja
1980MiśJan HochwanderStanisław Bareja
1986Zmiennicy (serial)Tomasz MichalikStanisław Bareja
1986KomediantkaJan Cabiński, dyr. teatruJerzy Sztwiertnia
1991Rozmowy kontrolowanepłk Zygmunt MolibdenSylwester Chęciński
1999Ogniem i mieczemOnufry ZagłobaJerzy Hoffman
2002Kariera Nikosia Dyzmyb. major SB BorewiczJacek Bromski
2003–2009Daleko od noszy (serial)ordynator Zygmunt ŁubiczKrzysztof Jaroszyński
2004Nigdy w życiu!ojciec JudytyRyszard Zatorski
2021WeseleświadekWojciech Smarzowski

Nagrody i odznaczenia

Odznaczenia państwowe

  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2002)
  • Złoty Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” (2009)
  • Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1989)

Nagrody i wyróżnienia

  • Wielki Splendor (1992) – nagroda Zespołu Artystycznego Teatru Polskiego Radia
  • Gwiazda w Alei Gwiazd w Łodzi
  • Odcisk dłoni w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach (Promenada Gwiazd)

Życie prywatne i rodzina

Krzysztof Kowalewski po raz pierwszy ożenił się w latach 60. z kubańską tancerką Vivian Rodriguez, z którą rozwiódł się po trzech latach. Z tego związku miał syna Wiktora (ur. 1967), który od 1981 roku mieszka za granicą, obecnie w Los Angeles. Przez wiele lat aktor był związany z aktorką Ewą Wiśniewską. Od 2002 roku aż do śmierci w 2021 roku był mężem aktorki Agnieszki Suchory, z którą miał córkę Gabrielę (ur. 2000). Jego pasierbem jest producent filmowy Janusz „Heathcliff” Iwanowski.

Ciekawostki o Krzysztofie Kowalewskim

  • Matka aktora, Elżbieta Kowalewska, była pochodzenia żydowskiego – przez całą wojnę ukrywała to przed synem, a ojciec zginął w 1940 roku w Charkowie w ramach zbrodni katyńskiej.
  • Zagrał ponad tysiąc ról w Teatrze Polskiego Radia, gdzie uchodził za ulubionego aktora dyrektora Janusza Kukuły.
  • Wystąpił w czterech kultowych komediach Stanisława Barei: „Nie ma róży bez ognia”, „Brunecie wieczorową porą”, „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz” i „Misiu”.
  • W latach 2004–2019 co roku wcielał się w Świętego Mikołaja podczas Mikołajkowego Bloku Reklamowego Polsatu.
  • Ma swoją gwiazdę w Alei Gwiazd w Łodzi oraz odcisk dłoni w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach.
  • Zagrał Onufrego Zagłobę zarówno w filmowej, jak i serialowej wersji „Ogniem i mieczem” Jerzego Hoffmana.
  • Jedną z jego ostatnich ról była epizodyczna rola świadka w „Weselu” Wojciecha Smarzowskiego (2021).

Krzysztof Kowalewski – pytania i odpowiedzi

Ile lat miał Krzysztof Kowalewski?

Urodził się 20 marca 1937 roku w Warszawie, a zmarł 6 lutego 2021 roku, mając 83 lata.

Z jakich ról filmowych znany jest Krzysztof Kowalewski?

Przede wszystkim z komedii Stanisława Barei – milicjanta w „Nie ma róży bez ognia”, Michała Romana w „Brunecie wieczorową porą”, dyrektora Krzakoskiego w „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz” i Jana Hochwandera w „Misiu”. Grał też Rocha Kowalskiego w „Potopie” i Onufrego Zagłobę w „Ogniem i mieczem” Jerzego Hoffmana.

W jakich teatrach grał Krzysztof Kowalewski?

Był aktorem Teatru Klasycznego, Teatru Dramatycznego, Teatru Polskiego, Studenckiego Teatru Satyryków, Teatru Rozmaitości i Teatru Kwadrat, a od 1977 roku aż do śmierci – przez 44 lata – Teatru Współczesnego w Warszawie.

Czy Krzysztof Kowalewski grał w Teatrze Polskiego Radia?

Tak, zagrał tam ponad tysiąc ról. Najbardziej znany jest z głównej roli w słuchowisku „Kocham pana, panie Sułku” w Programie Trzecim Polskiego Radia.

Kiedy i gdzie zmarł Krzysztof Kowalewski?

Zmarł 6 lutego 2021 roku w Warszawie w wieku 83 lat. Został pochowany 19 marca 2021 roku na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Kim była rodzina Krzysztofa Kowalewskiego?

Pierwszą żoną aktora była kubańska tancerka Vivian Rodriguez, z którą ma syna Wiktora (ur. 1967). Od 2002 roku aż do śmierci był mężem aktorki Agnieszki Suchory, z którą miał córkę Gabrielę (ur. 2000).

Zobacz także

Źródła

  • Krzysztof Kowalewski – Wikipedia
    pl.wikipedia.org/wiki/Krzysztof_Kowalewski
  • Krzysztof Kowalewski – Encyklopedia teatru polskiego (e-teatr)
    encyklopediateatru.pl/osoby/580/krzysztof-kowalewski
  • Krzysztof Kowalewski – FilmPolski.pl
    filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=11929
  • Krzysztof Kowalewski – Filmweb
    filmweb.pl/person/Krzysztof+Kowalewski-367
  • Krzysztof Kowalewski – FDB.pl
    fdb.pl/osoba/4696-krzysztof-kowalewski-i
  • Krzysztof Kowalewski – IMDb (identyfikator ze zweryfikowanej właściwości Wikidata P345)
    imdb.com/name/nm0468586/
  • Zdjęcie: Fryta 73, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 2.0
    commons.wikimedia.org/wiki/File:Krzysztof_Kowalewski_3_(32488212432)_(cropped)_(cropped).jpg
    creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/deed.pl
Ostatnia aktualizacja: