Biografia Krzysztofa Kowalewskiego
Dzieciństwo i edukacja
Krzysztof Kowalewski urodził się 20 marca 1937 roku w Warszawie. Jego ojciec, Cyprian Leon Kowalewski, ekonomista i dyrektor fabryki papieru w Jeziornie, weteran wojny polsko-bolszewickiej, został zamordowany w 1940 roku w Charkowie w ramach zbrodni katyńskiej. Matka, aktorka Elżbieta Kowalewska z domu Herszaft, była pochodzenia żydowskiego – przez całą wojnę ukrywała to przed synem. Po powstaniu warszawskim rodzina przeniosła się do Kielc, a po pogromie kieleckim w lipcu 1946 roku wróciła do Warszawy.
W 1955 roku ukończył XIV Liceum Ogólnokształcące w Warszawie, a następnie dostał się do Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej, którą ukończył w 1960 roku. Na egzaminie dyplomowym z piosenki wykonał utwór „Ach Ludwiko” do słów Juliana Tuwima.
Kariera teatralna: sześć scen i 44 lata w Teatrze Współczesnym
Zaraz po studiach trafił do Teatru Klasycznego w Warszawie, gdzie w lipcu 1960 roku zagrał Montana w „Otellu” Szekspira. W kolejnych latach występował w Teatrze Dramatycznym (1961–1962), a od 1962 do 1970 roku był związany z Teatrem Polskim, gdzie zagrał między innymi Walerego w „Świętoszku” Moliera (1962), Mercutia w „Romeo i Julii” Szekspira (1963), Oficera rosyjskiego w „Dziadach” Mickiewicza (1964) i Euforiona w „Irydionie” Krasińskiego (1966).
W latach 1970–1973 grał w Studenckim Teatrze Satyryków, później krótko w Teatrze Rozmaitości (1973–1974) i Teatrze Kwadrat (1974–1977), gdzie wystąpił między innymi w „Rozmowach przy wycinaniu lasu” Stanisława Tyma (1975, rola Siekierowego) oraz w „Prawdziwym inspektorze Dogu” Toma Stopparda (1976).
W 1977 roku dołączył do zespołu Teatru Współczesnego w Warszawie i pozostał w nim aż do śmierci w 2021 roku – to najdłuższy związek z jedną sceną w jego karierze. Zagrał tam między innymi Ryszarda Korbowskiego w „Kurce Wodnej” Witkacego (1980), Nikanora Bosego w „Mistrzu i Małgorzacie” Bułhakowa (1987), Cziczikowa w „Martwych duszach” Gogola (1995), Edka w „Tangu” Mrożka (1997) i Pana Jourdaina w „Mieszczaninie szlachcicem” Moliera (1999). W 1991 roku, gościnnie w Instytucie Teatru Narodowego, zagrał Estragona w „Czekając na Godota” Becketta w reżyserii Antoniego Libery. Jedną z ostatnich ról była postać André w „Nim odleci” Floriana Zellera (2018).
Teatr Polskiego Radia
Kowalewski był przez wiele lat związany z Teatrem Polskiego Radia, w którym zagrał ponad tysiąc ról. Dyrektor tego teatru, Janusz Kukuła, nazywał go swoim ulubionym radiowym aktorem. Najbardziej znany jest z głównej roli w słuchowisku „Kocham pana, panie Sułku”, emitowanym w Programie Trzecim Polskiego Radia. 29 lutego 2012 roku, tuż przed 75. urodzinami aktora, rozgłośnia zorganizowała jego benefis transmitowany na antenie.
Film: gwiazda komedii Stanisława Barei
Na ekranie zadebiutował w 1960 roku epizodyczną rolą łucznika krzyżackiego w „Krzyżakach” Aleksandra Forda. W kolejnych dekadach zagrał w około 120 filmach i serialach. Rozpoznawalność przyniosła mu rola Rocha Kowalskiego w „Potopie” Jerzego Hoffmana (1974).
Najtrwalej zapisał się jednak jako aktor komedii Stanisława Barei: zagrał milicjanta w „Nie ma róży bez ognia” (1974), główną rolę Michała Romana w „Brunecie wieczorową porą” (1976), dyrektora „Pol-Pimu” Tadeusza Krzakoskiego w „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz” (1978) oraz Jana Hochwandera, kierownika produkcji filmu „Ostatnia paróweczka hrabiego Barry Kenta”, w kultowym „Misiu” (1980). U Barei zagrał też Tomasza Michalika w serialu „Zmiennicy” (1986).
Publiczności zapadł w pamięć również jako Onufry Zagłoba w filmowej i serialowej wersji „Ogniem i mieczem” Jerzego Hoffmana (1999–2000) oraz jako ordynator Zygmunt Łubicz w wieloletnim serialu komediowym „Daleko od noszy” (2003–2017, z przerwami). Zagrał też w „Rozmowach kontrolowanych” Sylwestra Chęcińskiego (1991), „Karierze Nikosia Dyzmy” Jacka Bromskiego (2002) i „Weselu” Wojciecha Smarzowskiego (2021) – jednej z ostatnich ról aktora.
Pedagogika i działalność publiczna
Przez wiele lat wykładał w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. W latach 2004–2019 co roku wcielał się w Świętego Mikołaja podczas Mikołajkowego Bloku Reklamowego Polsatu, wspierając działania Fundacji Polsat.
Kalendarium kariery
- 1937Urodzony 20 marca w Warszawie.
- 1955Kończy XIV Liceum Ogólnokształcące w Warszawie.
- 1960Dyplom Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej. Debiut sceniczny w Teatrze Klasycznym i filmowy w „Krzyżakach” Aleksandra Forda.
- 1962Angaż w Teatrze Polskim w Warszawie (do 1970).
- 1970Przechodzi do Studenckiego Teatru Satyryków. Rola w serialu „Kolumbowie” Janusza Morgensterna.
- 1974„Potop” Jerzego Hoffmana (Roch Kowalski) i pierwsza rola w komedii Stanisława Barei – „Nie ma róży bez ognia”.
- 1976Główna rola Michała Romana w „Brunecie wieczorową porą” Barei. Teatr Kwadrat.
- 1977Dołącza do zespołu Teatru Współczesnego w Warszawie, z którym pozostanie do śmierci.
- 1978Rola dyrektora Krzakoskiego w „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz” Barei.
- 1980Jan Hochwander w „Misiu” Stanisława Barei.
- 1986Tomasz Michalik w serialu „Zmiennicy”.
- 1989Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy”.
- 1992Wielki Splendor – nagroda Zespołu Artystycznego Teatru Polskiego Radia.
- 1999Onufry Zagłoba w „Ogniem i mieczem” Jerzego Hoffmana.
- 2002Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Żeni się z Agnieszką Suchorą.
- 2003Zaczyna grać ordynatora Łubicza w serialu „Daleko od noszy”.
- 2009Złoty Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”.
- 2012Benefis w Programie III Polskiego Radia z okazji zbliżających się 75. urodzin.
- 2018Rola André w „Nim odleci” Floriana Zellera w Teatrze Współczesnym.
- 2021Umiera 6 lutego w Warszawie w wieku 83 lat. Premiera „Wesela” Wojciecha Smarzowskiego z jego udziałem.
Najważniejsze role teatralne
| Rok | Rola | Spektakl / autor | Teatr |
|---|---|---|---|
| 1960 | Montano | „Otello”, W. Shakespeare | Teatr Klasyczny |
| 1962 | Walery | „Świętoszek”, Molier | Teatr Polski |
| 1963 | Mercucio | „Romeo i Julia”, W. Shakespeare | Teatr Polski |
| 1964 | Oficer rosyjski | „Dziady”, A. Mickiewicz | Teatr Polski |
| 1966 | Euforion | „Irydion”, Z. Krasiński | Teatr Polski |
| 1968 | Wódz Wenedów | „Lilla Weneda”, J. Słowacki | Teatr Polski |
| 1969 | Czipchajchilidzew | „Martwe dusze”, M. Gogol | Teatr Polski |
| 1971 | Redaktor Kamiński | „Solo na perkusji”, A. Baranga | Studencki Teatr Satyryków |
| 1973 | Herakles, Charon, Pluton | „Żaby”, Arystofanes | Teatr Rozmaitości |
| 1975 | Siekierowy | „Rozmowy przy wycinaniu lasu”, S. Tym | Teatr Kwadrat |
| 1976 | Birdboot | „Prawdziwy inspektor Dog”, T. Stoppard | Teatr Kwadrat |
| 1978 | Dr von Brausepulver | „Przebudzenie wiosny”, F. Wedekind | Teatr Współczesny |
| 1980 | Ryszard Korbowski | „Kurka wodna”, S.I. Witkiewicz | Teatr Współczesny |
| 1983 | Ryjek | „Sen nocy letniej”, W. Shakespeare | Teatr Współczesny |
| 1987 | Nikanor Bosy | „Mistrz i Małgorzata”, M. Bułhakow | Teatr Współczesny |
| 1991 | Estragon | „Czekając na Godota”, S. Beckett | Instytut Teatru Narodowego |
| 1995 | Cziczikow | „Martwe dusze”, M. Gogol | Teatr Współczesny |
| 1997 | Edek | „Tango”, S. Mrożek | Teatr Współczesny |
| 1999 | Pan Jourdain | „Mieszczanin szlachcicem”, Molier | Teatr Współczesny |
| 2004 | Piotr Ohey | „Męczeństwo Piotra Oheya”, S. Mrożek | Teatr Współczesny |
| 2012 | Grabarz pierwszy | „Hamlet”, W. Shakespeare | Teatr Współczesny |
| 2018 | André | „Nim odleci”, F. Zeller | Teatr Współczesny |
Filmografia – wybór
| Rok | Tytuł | Rola | Reżyseria |
|---|---|---|---|
| 1960 | Krzyżacy | łucznik krzyżacki (debiut) | Aleksander Ford |
| 1969 | Urząd | asystent kardynała | Janusz Majewski |
| 1970 | Kolumbowie (serial) | kat na Gestapo | Janusz Morgenstern |
| 1973 | Godzina szczytu | inżynier Adamczewski | Jerzy Stefan Stawiński |
| 1974 | Potop | Roch Kowalski | Jerzy Hoffman |
| 1974 | Nie ma róży bez ognia | milicjant | Stanisław Bareja |
| 1976 | Brunet wieczorową porą | Michał Roman | Stanisław Bareja |
| 1978 | Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz | dyr. Tadeusz Krzakoski | Stanisław Bareja |
| 1980 | Miś | Jan Hochwander | Stanisław Bareja |
| 1986 | Zmiennicy (serial) | Tomasz Michalik | Stanisław Bareja |
| 1986 | Komediantka | Jan Cabiński, dyr. teatru | Jerzy Sztwiertnia |
| 1991 | Rozmowy kontrolowane | płk Zygmunt Molibden | Sylwester Chęciński |
| 1999 | Ogniem i mieczem | Onufry Zagłoba | Jerzy Hoffman |
| 2002 | Kariera Nikosia Dyzmy | b. major SB Borewicz | Jacek Bromski |
| 2003–2009 | Daleko od noszy (serial) | ordynator Zygmunt Łubicz | Krzysztof Jaroszyński |
| 2004 | Nigdy w życiu! | ojciec Judyty | Ryszard Zatorski |
| 2021 | Wesele | świadek | Wojciech Smarzowski |
Nagrody i odznaczenia
Odznaczenia państwowe
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2002)
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” (2009)
- Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1989)
Nagrody i wyróżnienia
- Wielki Splendor (1992) – nagroda Zespołu Artystycznego Teatru Polskiego Radia
- Gwiazda w Alei Gwiazd w Łodzi
- Odcisk dłoni w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach (Promenada Gwiazd)
Życie prywatne i rodzina
Krzysztof Kowalewski po raz pierwszy ożenił się w latach 60. z kubańską tancerką Vivian Rodriguez, z którą rozwiódł się po trzech latach. Z tego związku miał syna Wiktora (ur. 1967), który od 1981 roku mieszka za granicą, obecnie w Los Angeles. Przez wiele lat aktor był związany z aktorką Ewą Wiśniewską. Od 2002 roku aż do śmierci w 2021 roku był mężem aktorki Agnieszki Suchory, z którą miał córkę Gabrielę (ur. 2000). Jego pasierbem jest producent filmowy Janusz „Heathcliff” Iwanowski.
Ciekawostki o Krzysztofie Kowalewskim
- Matka aktora, Elżbieta Kowalewska, była pochodzenia żydowskiego – przez całą wojnę ukrywała to przed synem, a ojciec zginął w 1940 roku w Charkowie w ramach zbrodni katyńskiej.
- Zagrał ponad tysiąc ról w Teatrze Polskiego Radia, gdzie uchodził za ulubionego aktora dyrektora Janusza Kukuły.
- Wystąpił w czterech kultowych komediach Stanisława Barei: „Nie ma róży bez ognia”, „Brunecie wieczorową porą”, „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz” i „Misiu”.
- W latach 2004–2019 co roku wcielał się w Świętego Mikołaja podczas Mikołajkowego Bloku Reklamowego Polsatu.
- Ma swoją gwiazdę w Alei Gwiazd w Łodzi oraz odcisk dłoni w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach.
- Zagrał Onufrego Zagłobę zarówno w filmowej, jak i serialowej wersji „Ogniem i mieczem” Jerzego Hoffmana.
- Jedną z jego ostatnich ról była epizodyczna rola świadka w „Weselu” Wojciecha Smarzowskiego (2021).
Krzysztof Kowalewski – pytania i odpowiedzi
Ile lat miał Krzysztof Kowalewski?
Urodził się 20 marca 1937 roku w Warszawie, a zmarł 6 lutego 2021 roku, mając 83 lata.
Z jakich ról filmowych znany jest Krzysztof Kowalewski?
Przede wszystkim z komedii Stanisława Barei – milicjanta w „Nie ma róży bez ognia”, Michała Romana w „Brunecie wieczorową porą”, dyrektora Krzakoskiego w „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz” i Jana Hochwandera w „Misiu”. Grał też Rocha Kowalskiego w „Potopie” i Onufrego Zagłobę w „Ogniem i mieczem” Jerzego Hoffmana.
W jakich teatrach grał Krzysztof Kowalewski?
Był aktorem Teatru Klasycznego, Teatru Dramatycznego, Teatru Polskiego, Studenckiego Teatru Satyryków, Teatru Rozmaitości i Teatru Kwadrat, a od 1977 roku aż do śmierci – przez 44 lata – Teatru Współczesnego w Warszawie.
Czy Krzysztof Kowalewski grał w Teatrze Polskiego Radia?
Tak, zagrał tam ponad tysiąc ról. Najbardziej znany jest z głównej roli w słuchowisku „Kocham pana, panie Sułku” w Programie Trzecim Polskiego Radia.
Kiedy i gdzie zmarł Krzysztof Kowalewski?
Zmarł 6 lutego 2021 roku w Warszawie w wieku 83 lat. Został pochowany 19 marca 2021 roku na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
Kim była rodzina Krzysztofa Kowalewskiego?
Pierwszą żoną aktora była kubańska tancerka Vivian Rodriguez, z którą ma syna Wiktora (ur. 1967). Od 2002 roku aż do śmierci był mężem aktorki Agnieszki Suchory, z którą miał córkę Gabrielę (ur. 2000).
Zobacz także
- Lista polskich aktorów
- Teatr Polski w Warszawie
- Teatr Kwadrat
- Marian Opania
- Piotr Fronczewski
- Jan Englert
- Teatry w Warszawie
Źródła
- Krzysztof Kowalewski – Wikipedia
pl.wikipedia.org/wiki/Krzysztof_Kowalewski - Krzysztof Kowalewski – Encyklopedia teatru polskiego (e-teatr)
encyklopediateatru.pl/osoby/580/krzysztof-kowalewski - Krzysztof Kowalewski – FilmPolski.pl
filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=11929 - Krzysztof Kowalewski – Filmweb
filmweb.pl/person/Krzysztof+Kowalewski-367 - Krzysztof Kowalewski – FDB.pl
fdb.pl/osoba/4696-krzysztof-kowalewski-i - Krzysztof Kowalewski – IMDb (identyfikator ze zweryfikowanej właściwości Wikidata P345)
imdb.com/name/nm0468586/ - Zdjęcie: Fryta 73, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 2.0
commons.wikimedia.org/wiki/File:Krzysztof_Kowalewski_3_(32488212432)_(cropped)_(cropped).jpg
creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/deed.pl