Biografia Mariusza Bonaszewskiego
Dzieciństwo i edukacja
Mariusz Bonaszewski urodził się 26 sierpnia 1964 roku w Koszalinie. Ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Krzywoustego w Słupsku, a następnie Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie (dyplom 1988). Jeszcze przed studiami, zaraz po maturze, zadebiutował na scenie Słupskiego Teatru Dramatycznego rolą w „Królu Edypie” (1984).
Kariera teatralna: Teatr Dramatyczny i Teatr Polski we Wrocławiu
Po dyplomie w 1988 roku został aktorem Teatru Dramatycznego w Warszawie, gdzie przez blisko dekadę współpracował głównie z reżyserem Maciejem Prusem. Za jedną z najważniejszych ról tego okresu uznaje się Konstantego Trieplewa w „Mewie” Czechowa (1991, reż. Andrzej Domalik) – kreację wysoko ocenioną przez krytyków. Rok później zagrał tytułowego Hamleta w kontrowersyjnej, prowokacyjnej inscenizacji tego samego reżysera, przyjętą entuzjastycznie zwłaszcza przez młodą widownię.
Równolegle występował gościnnie w Teatrze Polskim we Wrocławiu, gdzie reżyser Jerzy Jarocki obsadził go w roli Fryderyka Wettera w „Kasi z Heilbronnu” (1994) oraz w tytułowej roli w „Płatonowie – akcie pominiętym” (1996) Czechowa – kreacji określanej przez krytykę jako „karykatura Hamleta w rosyjskim wydaniu”.
Teatr Narodowy: od 1997 roku
Od 1997 roku Bonaszewski należy do zespołu Teatru Narodowego w Warszawie, odbudowywanego wówczas przez Jerzego Grzegorzewskiego. Zagrał tam między innymi Piotra Wysockiego w „Nocy listopadowej” Wyspiańskiego (1997), Edgara w „Królu Learze” (1998), Nosa w „Weselu” (2000) i Leonarda w „Nie-Boskiej komedii” (2002). W reżyserii Jerzego Jarockiego stworzył wielopostaciową rolę w „Błądzeniu” według Gombrowicza (2004), za którą otrzymał Nagrodę im. Aleksandra Zelwerowicza dla najlepszego aktora sezonu. Grał również Tomasza Mowbraya w „Ryszardzie II” (2004, reż. Andrzej Seweryn), Tezeusza w „Fedrze” i mecenasa Helmera w „Norze” (obie 2006) oraz Iaga w „Otellu” (2008, reż. Agnieszka Olsten). Za rolę Lucyfera i Bukarego w „Sprawie” Słowackiego (reż. J. Jarocki, 2012) po raz drugi otrzymał Nagrodę im. Zelwerowicza oraz Nagrodę Feliksa Warszawskiego.
Gościnnie wystąpił także poza macierzystą sceną – między innymi jako psychopatyczny Tinker w „Oczyszczonych” Sarah Kane (2001, reż. Krzysztof Warlikowski, koprodukcja kilku teatrów) oraz jako Charles Swann w „Francuzach” Warlikowskiego w Nowym Teatrze (2015), za którą otrzymał nagrodę dla najlepszego aktora drugoplanowego na festiwalu Boska Komedia w Krakowie.
Teatr Telewizji i radio
Bonaszewski ma także bogaty dorobek w Teatrze Telewizji – zagrał w kilkudziesięciu spektaklach, między innymi tytułowego Płatonowa (1998, reż. J. Jarocki), Kasjusza w „Juliuszu Cezarze” (2006, reż. Jan Englert) oraz marszałka Józefa Piłsudskiego w „Marszałku” (2017, reż. Krzysztof Lang) – roli nagrodzonej na Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji „Dwa Teatry” w Sopocie. Współpracuje również z Teatrem Polskiego Radia, gdzie zagrał m.in. Edypa w „Królu Edypie” (2011) i tytułowego Ryszarda III (2013); za role radiowe otrzymał między innymi Złoty Mikrofon (2015) oraz Wielki Splendor Teatru Polskiego Radia (2013).
Film i seriale
Na ekranie zadebiutował w 1986 roku niewielką rolą w „Maskaradzie” Janusza Kijowskiego. Do bardziej znaczących ról filmowych należą Andrzej „And” w „Świetle odbitym” (1989, reż. Andrzej Titkow), Świr w „Zakładzie” (1990, reż. Teresa Kotlarczyk), Kostek w „Gnojach” (1995, reż. Jerzy Zalewski) i Jozue w „Metanoi” (2005, reż. Radosław Markiewicz). W 2010 roku zagrał kapitana Zbigniewa Kuleszę „Młota” w „Historii Roja” Jerzego Zalewskiego, a w 2016 – Madejskiego w „Powidokach” Andrzeja Wajdy. W 2019 roku wcielił się w generała Leopolda Okulickiego w „Kurierze” Władysława Pasikowskiego.
Szeroką popularność przyniosły mu role serialowe: profesora Jana Sarapaty w „Na dobre i na złe” (2002–2004), doktora Krzysztofa Siennickiego w „Glinie” Pasikowskiego (2003, 2007–2008, a po latach w kontynuacji „Glina. Nowy Rozdział”, 2025), Krzysztofa Jankowskiego w „M jak miłość” (2010–2012) oraz Teodora Junoda w „Bodo” (2016–2017). Za rolę Henryka Kleina w „Daas” Adriana Panka (2011) otrzymał nagrodę aktorską Jantar na festiwalu w Koszalinie.
Dubbing
Od 2008 roku użycza głosu w produkcjach dubbingowanych – zagrał barona Sobiepana w „Opowieściach z Narnii: Księciu Kaspianie”. Od 2011 roku, począwszy od „Kapitana Ameryki: Pierwsze starcie”, jest polskim głosem Tony’ego Starka / Iron Mana w filmach Marvel Cinematic Universe, w tym we wszystkich czterech częściach „Avengers”.
Kalendarium kariery
- 1964Urodzony 26 sierpnia w Koszalinie.
- 1984Debiut sceniczny w Słupskim Teatrze Dramatycznym rolą w „Królu Edypie”.
- 1986Debiut filmowy w „Maskaradzie” Janusza Kijowskiego.
- 1988Dyplom Wydziału Aktorskiego PWST. Angaż w Teatrze Dramatycznym w Warszawie.
- 1991Rola Konstantego Trieplewa w „Mewie” Czechowa, wysoko oceniona przez krytyków.
- 1994Debiut gościnny w Teatrze Polskim we Wrocławiu – Fryderyk Wetter w „Kasi z Heilbronnu” Jarockiego.
- 1996Tytułowa rola w „Płatonowie – akcie pominiętym” we Wrocławiu. Nagroda na Kaliskich Spotkaniach Teatralnych.
- 1997Wstępuje do zespołu Teatru Narodowego w Warszawie odbudowywanego przez Jerzego Grzegorzewskiego.
- 2001Rola Tinkera w „Oczyszczonych” Sarah Kane w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego.
- 2004Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza dla najlepszego aktora sezonu za „Błądzenie”.
- 2005Srebrny Krzyż Zasługi.
- 2008Rola Iaga w „Otellu” w Teatrze Narodowym.
- 2011Zostaje polskim głosem Tony’ego Starka / Iron Mana w dubbingu. Nagroda Jantar za rolę w „Daas”.
- 2012Druga Nagroda im. Zelwerowicza i Nagroda Feliksa Warszawskiego za rolę w „Sprawie” Słowackiego.
- 2013Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”.
- 2015Rola Charlesa Swanna we „Francuzach” w Nowym Teatrze – nagroda na festiwalu Boska Komedia.
- 2017Złoty Krzyż Zasługi. Rola marszałka Piłsudskiego w spektaklu „Marszałek” Teatru Telewizji.
- 2025Powrót do roli doktora Siennickiego w serialu „Glina. Nowy Rozdział”.
Najważniejsze role teatralne
| Rok | Rola | Spektakl / autor | Teatr |
|---|---|---|---|
| 1988 | Paweł | „Car Mikołaj”, reż. M. Prus | Teatr Dramatyczny, Warszawa |
| 1990 | Łuka | „Na dnie”, M. Gorki | Teatr Dramatyczny, Warszawa |
| 1991 | Konstanty Trieplew | „Mewa”, A. Czechow | Teatr Dramatyczny, Warszawa |
| 1992 | Hamlet | „Hamlet”, W. Szekspir | Teatr Dramatyczny, Warszawa |
| 1994 | Fryderyk Wetter | „Kasia z Heilbronnu”, H. von Kleist | Teatr Polski, Wrocław (gościnnie) |
| 1996 | Michał Płatonow | „Płatonow – akt pominięty”, A. Czechow | Teatr Polski, Wrocław |
| 1997 | Piotr Wysocki | „Noc listopadowa”, S. Wyspiański | Teatr Narodowy |
| 1998 | Edgar | „Król Lear”, W. Szekspir | Teatr Narodowy |
| 2000 | Nos | „Wesele”, S. Wyspiański | Teatr Narodowy |
| 2001 | Tinker | „Oczyszczeni”, S. Kane | Wrocławski Teatr Współczesny |
| 2002 | Leonard | „Nie-Boska komedia”, Z. Krasiński | Teatr Narodowy |
| 2004 | Józio, Książę Filip, Szarm, Witold II | „Błądzenie”, W. Gombrowicz | Teatr Narodowy |
| 2004 | Tomasz Mowbray | „Ryszard II”, W. Szekspir | Teatr Narodowy |
| 2006 | Tezeusz | „Fedra”, J. Racine | Teatr Narodowy |
| 2006 | Mecenas Helmer | „Nora”, H. Ibsen | Teatr Narodowy |
| 2008 | Iago | „Otello”, W. Szekspir | Teatr Narodowy |
| 2012 | Lucyfer, Bukary | „Sprawa”, J. Słowacki | Teatr Narodowy |
| 2015 | Charles Swann | „Francuzi”, reż. K. Warlikowski | Nowy Teatr |
Filmografia – wybór
| Rok | Tytuł | Rola | Reżyseria |
|---|---|---|---|
| 1986 | Maskarada | drobna rola (debiut) | Janusz Kijowski |
| 1989 | Światło odbite | Andrzej „And” | Andrzej Titkow |
| 1990 | Zakład | Świr | Teresa Kotlarczyk |
| 1995 | Gnoje | Kostek | Jerzy Zalewski |
| 1997 | Sława i chwała (serial) | Kazimierz Spychała | Kazimierz Kutz |
| 2001 | Marszałek Piłsudski (serial) | Józef Piłsudski | Andrzej Trzos-Rastawiecki |
| 2002–2004 | Na dobre i na złe (serial) | prof. Jan Sarapata | reż. różni |
| 2003, 2007–2008 | Glina (serial) | dr Krzysztof Siennicki | Władysław Pasikowski |
| 2005 | Metanoia | Jozue | Radosław Markiewicz |
| 2010 | Historia Roja | kpt. Zbigniew Kulesza „Młot” | Jerzy Zalewski |
| 2010–2012 | M jak miłość (serial) | Krzysztof Jankowski | reż. różni |
| 2011 | Daas | Henryk Klein | Adrian Panek |
| 2016 | Powidoki | Madejski | Andrzej Wajda |
| 2016–2017 | Bodo (serial i film) | Teodor Junod | reż. różni |
| 2019 | Kurier | gen. Leopold Okulicki | Władysław Pasikowski |
| 2020 | Stulecie Winnych (serial) | Jarosław Iwaszkiewicz | reż. różni |
| 2021 | Bartkowiak | Vadim | reż. różni |
| 2024 | Zatoka szpiegów (serial) | kmdr August Kessler | reż. różni |
| 2025 | Glina. Nowy Rozdział (serial) | dr Krzysztof Siennicki | reż. różni |
Nagrody i odznaczenia
Odznaczenia państwowe
- Srebrny Krzyż Zasługi (2005)
- Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” (2013)
- Złoty Krzyż Zasługi (2017)
Nagrody artystyczne
- Nagroda zespołowa za „Kubusia Fatalistę” na XV Opolskich Konfrontacjach Teatralnych (1989)
- Nagroda indywidualna za rolę Płatonowa na XXXVI Kaliskich Spotkaniach Teatralnych (1996)
- Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza za sezon 2003/2004 (rola w „Błądzeniu”)
- Nagroda za rolę Leona w „Matce” Witkacego na V Festiwalu „Dwa Teatry” w Sopocie (2005)
- Nagroda aktorska za rolę Wyspiańskiego w „Chryje z Polską” na VIII Festiwalu „Dwa Teatry” (2008)
- Jantar za rolę w „Daas” na Koszalińskim Festiwalu Debiutów Filmowych (2011)
- Nagroda aktorska na Brussels Short Film Festival za „Moją Biedną Głowę” (2011)
- Grand Prix za rolę w „Getsemani” na 12. Festiwalu „Dwa Teatry” (2012)
- Druga Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza za sezon 2011/2012 (rola w „Sprawie”)
- Nagroda Feliksa Warszawskiego za rolę w „Sprawie” (2012)
- Wielki Splendor Teatru Polskiego Radia (2013)
- Złoty Mikrofon za role w Teatrze Polskiego Radia (2015)
- Nagroda dla najlepszego aktora drugoplanowego na festiwalu Boska Komedia za „Francuzów” (2015)
- Nagroda aktorska na Festiwalu „Dwa Teatry” za role w „Marszałku” i „Spiskowcach” (2018)
Życie prywatne i rodzina
Mariusz Bonaszewski jest partnerem aktorki Doroty Landowskiej, z którą ma dwoje dzieci – córkę Marię i syna Stanisława.
Ciekawostki o Mariuszu Bonaszewskim
- Na deski teatru wszedł jeszcze przed maturą – zadebiutował w Słupskim Teatrze Dramatycznym w 1984 roku, cztery lata przed dyplomem warszawskiej PWST.
- Za tytułową rolę w „Płatonowie – akcie pominiętym” krytycy nazwali go „karykaturą Hamleta w rosyjskim wydaniu”.
- Od 2011 roku jest polskim głosem Tony’ego Starka / Iron Mana w dubbingu produkcji Marvela, w tym we wszystkich czterech częściach „Avengers”.
- Dwukrotnie otrzymał Nagrodę im. Aleksandra Zelwerowicza dla najlepszego aktora sezonu – w 2004 i 2012 roku.
- Zagrał Józefa Piłsudskiego trzykrotnie w różnych produkcjach: w serialu „Marszałek Piłsudski” (2001), w dokumencie „Po latach niewoli wstaje Polska…” (2008) i w spektaklu Teatru Telewizji „Marszałek” (2017).
- Rolę doktora Krzysztofa Siennickiego z serialu „Glina” Władysława Pasikowskiego powtórzył po latach w kontynuacji „Glina. Nowy Rozdział” (2025).
- Współpracuje z Teatrem Polskiego Radia od połowy lat 90., grając m.in. Edypa i tytułowego Ryszarda III – za role radiowe otrzymał Złoty Mikrofon (2015).
Mariusz Bonaszewski – pytania i odpowiedzi
Ile lat ma Mariusz Bonaszewski?
Urodził się 26 sierpnia 1964 roku w Koszalinie, ma więc 62 lata. Na scenie zadebiutował w 1984 roku, a na ekranie w 1986 roku.
Od kiedy Mariusz Bonaszewski gra w Teatrze Narodowym?
Od 1997 roku, czyli od 29 lat. Wcześniej występował w Teatrze Dramatycznym w Warszawie (1988–1997) oraz gościnnie w Teatrze Polskim we Wrocławiu.
Jakie są najważniejsze role teatralne Mariusza Bonaszewskiego?
Konstanty Trieplew w „Mewie” i tytułowy Hamlet w Teatrze Dramatycznym, tytułowy Płatonow w Teatrze Polskim we Wrocławiu, Edgar w „Królu Learze”, Iago w „Otellu” oraz role w „Błądzeniu” i w „Sprawie” w Teatrze Narodowym, za które dwukrotnie otrzymał Nagrodę im. Aleksandra Zelwerowicza.
Jakiej postaci głosu użycza Mariusz Bonaszewski w dubbingu?
Od 2011 roku, począwszy od filmu „Kapitan Ameryka: Pierwsze starcie”, jest polskim głosem Tony’ego Starka / Iron Mana w produkcjach Marvel Cinematic Universe, w tym we wszystkich czterech częściach „Avengers”.
Jaką rolę serialową Mariusz Bonaszewski grał najdłużej?
Doktora Krzysztofa Siennickiego w serialu „Glina” Władysława Pasikowskiego (2003, 2007–2008), do której powrócił po latach w kontynuacji „Glina. Nowy Rozdział” (2025). Grał też profesora Jana Sarapatę w „Na dobre i na złe” (2002–2004).
Czy Mariusz Bonaszewski jest żonaty?
Jest partnerem aktorki Doroty Landowskiej, z którą ma dwoje dzieci – córkę Marię i syna Stanisława.
Jakie nagrody otrzymał Mariusz Bonaszewski?
Dwukrotnie Nagrodę im. Aleksandra Zelwerowicza (2004 i 2012), Nagrodę Feliksa Warszawskiego (2012), Złoty Mikrofon (2015) oraz odznaczenia państwowe: Srebrny i Złoty Krzyż Zasługi oraz Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” (2013).
Zobacz także
- Lista polskich aktorów
- Teatry w Warszawie
- Teatry we Wrocławiu
- Jan Englert
- Piotr Fronczewski
- Krzysztof Kolberger
- Teatry w Polsce
Źródła
- Mariusz Bonaszewski – Wikipedia
pl.wikipedia.org/wiki/Mariusz_Bonaszewski - Mariusz Bonaszewski – FilmPolski.pl
filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=1111606 - Mariusz Bonaszewski – Filmweb
filmweb.pl/person/Mariusz.Bonaszewski-61316 - Mariusz Bonaszewski – FDB.pl
fdb.pl/osoba/120133-mariusz-bonaszewski - Mariusz Bonaszewski – Encyklopedia teatru polskiego
encyklopediateatru.pl/osoby/144/mariusz-bonaszewski - Witold Filler, Lech Piotrowski, „Poczet aktorów polskich. Od Solskiego do Lindy”, Warszawa: Philip Wilson, 1998, s. 32–34, ISBN 83-87571-54-7.
- Zdjęcie: Fryta 73, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 2.0
commons.wikimedia.org/wiki/File:Mariusz_Bonaszewski.jpg
creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/deed.pl