Biografia Mirosława Baki
Dzieciństwo i edukacja
Mirosław Baka urodził się 15 grudnia 1963 roku w Ostrowcu Świętokrzyskim w rodzinie robotniczej. Matka pracowała w kiosku, ojciec Adam był tokarzem w miejscowej hucie. Gdy miał 15 lat, rodzice się rozwiedli i stracił kontakt z ojcem. Ukończył II Liceum Ogólnokształcące im. Joachima Chreptowicza. Zanim dostał się na wydział zamiejscowy krakowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej we Wrocławiu, sześciokrotnie zmieniał szkoły policealne i pracował jako ratownik w karetce pogotowia.
Kariera teatralna: Teatr Wybrzeże
17 września 1987 roku zadebiutował na scenie przedstawieniem dyplomowym „Bal w Operze” Juliana Tuwima w Teatrze im. C.K. Norwida w Jeleniej Górze. Po ukończeniu PWST w 1989 roku wyjechał z żoną do Gdańska, gdzie otrzymał angaż w Teatrze Wybrzeże i pozostaje z nim związany do dziś. Zagrał tam między innymi Barabasza w „Wolności dla Barabasza” (1988), role w „Pluskwie” Majakowskiego (1989) i „Antoniuszu i Kleopatrze” Shakespeare'a (1992) oraz Chłopca w „Godzinie Kota” Pera Olova Enquista (1994, Statuetka Pegaza).
W 1997 roku zagrał tytułową rolę w „Hamlecie”, za którą otrzymał nagrodę Prezydenta Gdańska na Festiwalu Szekspirowskim. Kolejne duże role to Willy Brandt w „Demokracji” Michaela Frayna (2005, nagroda na Festiwalu Dramaturgii Współczesnej w Zabrzu) oraz tytułowy „Tytus Andronikus” w reżyserii Moniki Pęcikiewicz (2007, nagroda na Ogólnopolskim Konkursie na inscenizację dawnych dzieł literatury europejskiej). W 2016 roku za rolę George'a w „Kto się boi Virginii Woolf?” Edwarda Albeego, w reżyserii Grzegorza Wiśniewskiego, otrzymał Nagrodę Teatralną Miasta Gdańska oraz Nagrodę im. Aleksandra Zelwerowicza. W 2019 roku zagrał rolę główną – Willy'ego Lomana – w nowej inscenizacji „Śmierci komiwojażera” Arthura Millera, za którą w 2020 roku otrzymał Grand Prix i statuetkę Wojciecha na 60. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych.
Film i telewizja
Na ekranie zadebiutował w telewizyjnym filmie sportowym „Daleki dystans” (1985) u boku Jerzego Schejbala. Wielkim sukcesem okazała się debiutancka rola kinowa – młody morderca taksówkarza Jacek Łazar w dramacie Krzysztofa Kieślowskiego „Krótki film o zabijaniu” (1987), za którą otrzymał Nagrodę Szefa Kinematografii i Nagrodę Artystyczną Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki. Tę samą postać zagrał ponownie w „Dekalogu V” (1988). Grał także w dramatach Andrzeja Barańskiego – „Chce mi się wyć” (1989) i „Nad rzeką, której nie ma” (1991) – oraz jako Tatar w wojennym „Pierścionku z orłem w koronie” Andrzeja Wajdy (1992).
Rola gracza giełdowego o niejasnej przeszłości w „Amoku” (1998) przyniosła mu nominację do Orła. Zagrał „Cichego” w kultowej komedii „Chłopaki nie płaczą” Olafa Lubaszenki (2000) oraz tytułowego policjanta w telewizyjnym dramacie Andrzeja Wajdy „Wyrok na Franciszka Kłosa” (2000). W filmie sensacyjnym Władysława Pasikowskiego „Reich” (2001) wcielił się w mordercę pracującego na zlecenie niemieckiego mafiosa. W latach 2003–2008 grał komisarza Igora „Szajbę” Szajbińskiego w serialu kryminalnym „Fala zbrodni”. W 2009 roku zagrał Kirkora w „Balladynie” Dariusza Zawiślaka u boku amerykańskiej gwiazdy Faye Dunaway, a w 2010 roku Józefa Piłsudskiego w „1920. Wojna i miłość”. Wystąpił też u Andrzeja Wajdy w „Wałęsa. Człowiek z nadziei” (2013) oraz u Pasikowskiego w „Jack Strongu” (2014). W 2023 roku zagrał Macieja Borynę w malowanym filmie „Chłopi”.
Piosenka aktorska
Baka wykonuje piosenkę aktorską, interpretując utwory Włodzimierza Wysockiego, Jacka Kaczmarskiego, Edwarda Stachury i Jana Wołka. W 2006 roku wziął udział w spektaklu „Tunel według Jacka Kaczmarskiego”, którego prapremiera odbyła się w sopockim Teatrze Atelier na I Festiwalu im. Kaczmarskiego „Nadzieja” w Kołobrzegu; zapis przedstawienia ukazał się na płycie. W 2017 roku nagrał album „Szara” ze Sztywnym Palem Azji.
Działalność społeczna
Od 2009 roku jest fundatorem Fundacji „Żyć z pompą”, wspierającej dzieci leczone przy pomocy pomp medycznych – do żywienia, do oddychania oraz do podaży leków przeciwbólowych i insuliny. W 2010 roku podpisał list otwarty przeciwko organizacji parady Europride w Warszawie; wkrótce potem, jak sam przyznał, zmienił zdanie w kwestii osób nieheteronormatywnych.
Kalendarium kariery
- 1963Urodzony 15 grudnia w Ostrowcu Świętokrzyskim.
- 1985Debiut telewizyjny w filmie „Daleki dystans”.
- 1987Debiut sceniczny w Jeleniej Górze. Przełomowa rola Jacka Łazara w „Krótkim filmie o zabijaniu” Kieślowskiego.
- 1989Kończy PWST, angaż w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku.
- 1992Tatar w „Pierścionku z orłem w koronie” Andrzeja Wajdy.
- 1994Statuetka Pegaza za rolę Chłopca w „Godzinie Kota”.
- 1997Tytułowy Hamlet w Teatrze Wybrzeże, nagroda Prezydenta Gdańska.
- 1998Nagroda im. Leona Schillera. Nominacja do Orła za „Amoka”.
- 2000„Cichy” w „Chłopaki nie płaczą”. Tytułowa rola w „Wyroku na Franciszka Kłosa”.
- 2003Rozpoczyna rolę komisarza „Szajby” w „Fali zbrodni” (do 2008).
- 2005Willy Brandt w „Demokracji”, nagroda w Zabrzu.
- 2007Tytułowy Tytus Andronikus, nagroda za inscenizację dawnych dzieł literatury europejskiej.
- 2009Zakłada Fundację „Żyć z pompą”. Kirkor w „Balladynie” u boku Faye Dunaway.
- 2013Klemens Gniech w „Wałęsa. Człowiek z nadziei” Andrzeja Wajdy.
- 2014Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”.
- 2016George w „Kto się boi Virginii Woolf?”, Nagroda im. Zelwerowicza.
- 2019Willy Loman w nowej inscenizacji „Śmierci komiwojażera”.
- 2020Grand Prix Kaliskich Spotkań Teatralnych za „Śmierć komiwojażera”.
- 2023Maciej Boryna w malowanym filmie „Chłopi”.
- 2025Honorowy obywatel Ostrowca Świętokrzyskiego.
Najważniejsze role teatralne
| Rok | Rola | Spektakl / autor | Teatr |
|---|---|---|---|
| 1988 | Barabasz | „Wolność dla Barabasza” | Teatr Wybrzeże, Gdańsk |
| 1989 | rola w zespole | „Pluskwa”, W. Majakowski | Teatr Wybrzeże, Gdańsk |
| 1992 | rola w zespole | „Antoniusz i Kleopatra”, W. Shakespeare | Teatr Wybrzeże, Gdańsk |
| 1992 | rola w zespole | „Śmierć komiwojażera”, A. Miller, reż. F. Falk | Teatr Wybrzeże, Gdańsk |
| 1994 | Chłopiec | „Godzina Kota”, P.O. Enquist | Teatr Wybrzeże, Gdańsk |
| 1997 | Hamlet (tyt.) | „Hamlet”, W. Shakespeare | Teatr Wybrzeże, Gdańsk |
| 2005 | Willy Brandt | „Demokracja”, M. Frayn | Teatr Wybrzeże, Gdańsk |
| 2007 | Tytus Andronikus (tyt.) | „Tytus Andronikus”, W. Shakespeare, reż. M. Pęcikiewicz | Teatr Wybrzeże, Gdańsk |
| 2016 | George | „Kto się boi Virginii Woolf?”, E. Albee, reż. G. Wiśniewski | Teatr Wybrzeże, Gdańsk |
| 2019 | Willy Loman (rola główna) | „Śmierć komiwojażera”, A. Miller | Teatr Wybrzeże, Gdańsk |
Filmografia – wybór
| Rok | Tytuł | Rola | Reżyseria |
|---|---|---|---|
| 1985 | Daleki dystans | Andrzej | Mirosław Borek |
| 1987 | Krótki film o zabijaniu | Jacek Łazar (debiut kinowy) | Krzysztof Kieślowski |
| 1988 | Dekalog V | Jacek Łazar | Krzysztof Kieślowski |
| 1989 | Chce mi się wyć | Marek | Andrzej Barański |
| 1991 | Nad rzeką, której nie ma | Wódz | Andrzej Barański |
| 1992 | Pierścionek z orłem w koronie | Tatar | Andrzej Wajda |
| 1998 | Amok | Max | Natalia Koryncka-Gruz |
| 1998 | Demony wojny według Goi | Cichy | Władysław Pasikowski |
| 2000 | Chłopaki nie płaczą | „Cichy” | Olaf Lubaszenko |
| 2000 | Wyrok na Franciszka Kłosa | Franciszek Kłos | Andrzej Wajda |
| 2001 | Reich | Andre | Władysław Pasikowski |
| 2003–2008 | Fala zbrodni (serial) | Igor „Szajba” Szajbiński | – |
| 2009 | Balladyna | Kirkor | Dariusz Zawiślak |
| 2010 | 1920. Wojna i miłość | Józef Piłsudski | Maciej Migas |
| 2013 | Wałęsa. Człowiek z nadziei | Klemens Gniech | Andrzej Wajda |
| 2014 | Jack Strong | mjr Putek | Władysław Pasikowski |
| 2023 | Chłopi | Maciej Boryna | DK Welchman, Hugh Welchman |
Nagrody i odznaczenia
Odznaczenia państwowe
- Srebrny Krzyż Zasługi, z okazji 50-lecia Teatru Wybrzeże (1996)
- Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” (2014)
Nagrody artystyczne
- Nagroda Szefa Kinematografii i Nagroda Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki za „Krótki film o zabijaniu” (1987/1989)
- Statuetka Pegaza i nagroda na Ogólnopolskim Przeglądzie Teatrów Małych Form w Szczecinie za „Godzinę Kota” (1994)
- Nagroda Prezydenta i Wojewody Gdańskiego za tytułową rolę w „Hamlecie” (1997)
- Nagroda im. Leona Schillera za rok 1997
- Pomorska Nagroda Artystyczna „Gryf Pomorski” (2003)
- Nagroda na Festiwalu Dramaturgii Współczesnej w Zabrzu za rolę w „Demokracji” (2005)
- Nagroda za tytułową rolę w „Tytusie Andronikusie” (2007)
- Nominacja do Złotych Kaczek za „Balladynę” (2009)
- Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska „Neptuny” (2015)
- Nagroda Teatralna Miasta Gdańska i Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza za „Kto się boi Virginii Woolf?” (2016)
- Grand Prix i statuetka Wojciecha Kaliskich Spotkań Teatralnych za „Śmierć komiwojażera” (2020)
- Wielka Pomorska Nagroda Artystyczna (2022)
- Nagroda MocArty RMF Classic, Człowiek Roku (2024)
- Honorowy obywatel Ostrowca Świętokrzyskiego (2025)
- Nagroda im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego (2026)
Życie prywatne i rodzina
W 1988 roku Mirosław Baka poślubił aktorkę Joannę Kreft. Mają dwóch synów: operatora filmowego Łukasza (ur. 1988) i Jeremiego (ur. 1995).
Ciekawostki o Mirosławie Bace
- Rolę Jacka Łazara zagrał dwukrotnie – w kinowym „Krótkim filmie o zabijaniu” i w telewizyjnym „Dekalogu V” Krzysztofa Kieślowskiego.
- W „Balladynie” (2009) partnerowała mu amerykańska gwiazda kina Faye Dunaway.
- Wykonuje piosenkę aktorską, interpretując m.in. utwory Włodzimierza Wysockiego i Jacka Kaczmarskiego.
- Zanim dostał się do szkoły teatralnej, sześć razy zmieniał szkoły policealne i pracował jako ratownik w karetce pogotowia.
- Od 2009 roku jest fundatorem Fundacji „Żyć z pompą”, pomagającej dzieciom leczonym przy użyciu pomp medycznych.
- W 2023 roku zagrał Macieja Borynę w malowanym klatka po klatce filmie „Chłopi”.
- W 2025 roku otrzymał tytuł honorowego obywatela rodzinnego Ostrowca Świętokrzyskiego.
- Podkłada głos w grach wideo, m.in. Samowi Fisherowi w serii „Splinter Cell” i Solomonowi Reedowi w „Cyberpunk 2077: Phantom Liberty”.
Mirosław Baka – pytania i odpowiedzi
Ile lat ma Mirosław Baka?
Urodził się 15 grudnia 1963 roku w Ostrowcu Świętokrzyskim, ma więc 62 lata. Na scenie zawodowej debiutował w 1987 roku.
Jaka rola przyniosła Mirosławowi Bace pierwszy duży sukces?
Rola młodego mordercy Jacka Łazara w dramacie Krzysztofa Kieślowskiego „Krótki film o zabijaniu” (1987) była jego debiutem kinowym i wielkim sukcesem. Przyniosła mu Nagrodę Szefa Kinematografii oraz Nagrodę Artystyczną Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki. Tę samą postać zagrał ponownie w „Dekalogu V” (1988).
Z jakim teatrem jest związany Mirosław Baka?
Od 1989 roku, czyli po ukończeniu PWST, jest aktorem Teatru Wybrzeże w Gdańsku.
Jaką nagrodę otrzymał Mirosław Baka za rolę w „Śmierci komiwojażera”?
Za rolę główną w „Śmierci komiwojażera” Arthura Millera w Teatrze Wybrzeże (premiera 2019) otrzymał Grand Prix i statuetkę Wojciecha na 60. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych – Festiwalu Sztuki Aktorskiej (2020).
Jakie są najważniejsze role filmowe Mirosława Baki?
Jacek Łazar w „Krótkim filmie o zabijaniu” (1987), Tatar w „Pierścionku z orłem w koronie” Andrzeja Wajdy (1992), „Cichy” w kultowym „Chłopaki nie płaczą” (2000), tytułowy Franciszek Kłos w filmie Wajdy (2000), komisarz Igor „Szajba” Szajbiński w serialu „Fala zbrodni” (2003–2008) oraz Maciej Boryna w malowanym filmie „Chłopi” (2023).
Czy Mirosław Baka śpiewa?
Tak. Wykonuje piosenkę aktorską, interpretując utwory Włodzimierza Wysockiego, Jacka Kaczmarskiego, Edwarda Stachury i Jana Wołka. W 2006 roku nagrał płytę „Tunel według Jacka Kaczmarskiego”, a w 2017 roku album „Szara” ze Sztywnym Palem Azji.
Czy Mirosław Baka ma rodzinę?
W 1988 roku poślubił aktorkę Joannę Kreft. Mają dwóch synów: operatora filmowego Łukasza (ur. 1988) i Jeremiego (ur. 1995).
Zobacz także
Źródła
- Mirosław Baka – Wikipedia
pl.wikipedia.org/wiki/Mirosław_Baka - Mirosław Baka – Wikidata
wikidata.org/wiki/Q712727 - Mirosław Baka – FilmPolski.pl
filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=1113019 - Mirosław Baka – Filmweb
filmweb.pl/person/Mirosław+Baka-228 - Mirosław Baka – FDB.pl
fdb.pl/osoba/4514-miroslaw-baka - Zdjęcie: Fryta 73, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 2.0
commons.wikimedia.org/wiki/File:Mirosław_Baka_2017.jpg
creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/deed.pl