Olgierd Łukaszewicz

Biografia Olgierda Łukaszewicza

Dzieciństwo i edukacja

Olgierd Marian Łukaszewicz urodził się 7 września 1946 roku w Chorzowie. Jest absolwentem VII Liceum Ogólnokształcącego w Katowicach. W 1968 roku ukończył Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie, gdzie 4 marca tego samego roku zadebiutował na scenie rolami Orsina i Kapitana Okrętu w „Wieczorze Trzech Króli” Williama Shakespeare'a.

Kariera teatralna: od Krakowa po Wiedeń i Bonn

Po dyplomie występował w Teatrze Rozmaitości w Krakowie (1968–1970), po czym przeniósł się do Warszawy. Związał się kolejno z Teatrem Dramatycznym (1970–1973), Teatrem Współczesnym (1973–1974), Teatrem Powszechnym (1974–1986) i Teatrem Studio (1986–1997). W Teatrze Powszechnym zagrał między innymi Camille'a Desmoulinsa w „Sprawie Dantona” Stanisławy Przybyszewskiej w reżyserii Andrzeja Wajdy (1975, nagroda na Opolskich Konfrontacjach Teatralnych), Billy'ego Bibbita w „Locie nad kukułczym gniazdem” (1977) oraz Franza w „Pułapce” Tadeusza Różewicza w Teatrze Studio (1984, nagroda na XXIV Wrocławskim Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych). W 1986 roku otrzymał także nagrodę na Festiwalu Teatrów Jednego Aktora we Wrocławiu za monodram „Psalmy Dawida” w przekładzie Romana Brandstaettera.

W 1988 roku wyjechał do Wiednia. Na niemieckojęzycznych scenach występował nieprzerwanie przez osiem lat, między innymi jako etatowy aktor Teatru Miejskiego w Bonn. Po powrocie do kraju został aktorem Teatru Narodowego (1997–2001), grając m.in. Waleriana Łukasińskiego w „Nocy listopadowej” Wyspiańskiego (1997) i Hrabiego Kenta w „Królu Learze” (1998). W 2000 roku wrócił na deski Teatru Współczesnego, a od 2003 roku jest w zespole Teatru Polskiego w Warszawie, gdzie zagrał między innymi Prospera w „Burzy” Shakespeare'a (2003), Sajetana Tempe w „Szewcach” Witkiewicza (2009) oraz Diega w „Cydzie” Corneille'a (2011).

Film i telewizja

Na ekranie zadebiutował w 1968 roku, a rozpoznawalność przyniosły mu role u Kazimierza Kutza: Gabriel Basista w „Soli ziemi czarnej” (1969) i Jaś w „Perle w koronie” (1971). Zagrał Janusza Ostrzeńskiego w „Nocach i dniach” Jerzego Antczaka (1975) oraz Andrzeja Gellera, męża Doroty, w „Krótkim filmie o zabijaniu” i „Dekalogu II i V” Krzysztofa Kieślowskiego (1987–1988). Najbardziej rozpoznawalną rolą pozostaje Albert Starski, zwany Albercikiem, w komedii „Seksmisja” Juliusza Machulskiego (1983).

Kolejne role to między innymi czarodziej Stregobor w „Wiedźminie” Marka Brodzkiego (2001), ojciec papieża w „Karolu. Człowieku, który został papieżem” (2004), kapelan w „Katyniu” Andrzeja Wajdy (2007), dowódca „Czesława” w serialu „Czas honoru” (2008–2010) oraz generał August Emil Fieldorf „Nil” w „Generale Nilu” Ryszarda Bugajskiego (2009). W latach 2002–2011 grał Aleksandra Lubinieckiego w serialu „Plebania”, a w latach 2012–2014 profesora Kazana w „M jak miłość”. Za rolę w komedii „Jak pies z kotem” Janusza Kondratiuka (2018) otrzymał nagrodę za drugoplanową rolę męską na 43. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Zajmuje się też dubbingiem – użyczył głosu między innymi Rob Royowi (1995), kardynałowi Sapiesze w „Janie Pawle II” (2005) oraz Hankowi Pymowi w filmach Marvela „Ant-Man” (2015) i „Ant-Man i Osa” (2018).

Działalność społeczna i związkowa

Łukaszewicz był pomysłodawcą kilku artystycznych happeningów warszawskich aktorów: „Namiotu Przymierza” poświęconego pamięci Żydów (1999), „Sybiru – ostatniego pożegnania” jako hołdu dla zesłańców (2000) oraz „Nocy pielgrzyma” – misterium ku czci Juliusza Słowackiego przy odsłonięciu jego pomnika na Placu Bankowym w Warszawie (2001). W latach 2002–2005 i 2011–2018 pełnił funkcję prezesa Związku Artystów Scen Polskich; w kwietniu 2018 roku zastąpił go Paweł Królikowski. W 2005 roku był członkiem Honorowego Komitetu Poparcia Lecha Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich, a w 2017 roku założył Fundację My Obywatele Unii Europejskiej im. Wojciecha B. Jastrzębowskiego. W 2019 roku bez powodzenia kandydował do Parlamentu Europejskiego z listy Wiosny.

Kalendarium kariery

• 1946Urodzony 7 września w Chorzowie.
• 1968Dyplom PWST w Krakowie, debiut sceniczny w „Wieczorze Trzech Króli” i debiut filmowy.
• 1970Przenosi się do Warszawy, Teatr Dramatyczny. Nagroda im. Zbyszka Cybulskiego.
• 1974Zostaje aktorem Teatru Powszechnego w Warszawie.
• 1975Camille Desmoulins w „Sprawie Dantona” reż. Andrzeja Wajdy, nagroda na Opolskich Konfrontacjach Teatralnych.
• 1983Albert Starski „Albercik” w „Seksmisji” Juliusza Machulskiego.
• 1984Franz w „Pułapce” Różewicza, nagroda na Wrocławskim Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych.
• 1986Przechodzi do Teatru Studio. Nagroda za monodram „Psalmy Dawida”.
• 1988Wyjeżdża do Wiednia, występuje na scenach niemieckojęzycznych (do 1996), m.in. w Teatrze Miejskim w Bonn.
• 1997Powrót do kraju, zespół Teatru Narodowego. Rola w „Sławie i chwale”.
• 2000Powrót na deski Teatru Współczesnego.
• 2002Zostaje prezesem ZASP (I kadencja, do 2005).
• 2003Dołącza do zespołu Teatru Polskiego w Warszawie. Prospero w „Burzy”.
• 2004Ojciec papieża w „Karolu. Człowieku, który został papieżem”.
• 2007Kapelan w „Katyniu” Andrzeja Wajdy.
• 2009Generał Fieldorf „Nil” w „Generale Nilu”. Sajetan Tempe w „Szewcach”.
• 2011Ponownie wybrany prezesem ZASP (II kadencja, do 2018).
• 2014Złoty Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”.
• 2018Kończy drugą kadencję prezesa ZASP. Nagroda FPFF w Gdyni za „Jak pies z kotem”.

Najważniejsze role teatralne

Filmografia – wybór

Nagrody i odznaczenia

Odznaczenia państwowe

Nagrody artystyczne

Życie prywatne i rodzina

Olgierd Łukaszewicz ma brata bliźniaka Jerzego Łukaszewicza, operatora filmowego i reżysera. Jest mężem aktorki Grażyny Marzec.

Ciekawostki o Olgierdzie Łukaszewiczu

• Rolę Albercika w „Seksmisji” (1983) do dziś kojarzy z nim większość widzów, choć w dorobku ma ponad 100 innych ról filmowych i serialowych.
• Osiem lat spędził na scenach niemieckojęzycznych w Austrii i Niemczech, w tym jako etatowy aktor Teatru Miejskiego w Bonn.
• Dwukrotnie stał na czele Związku Artystów Scen Polskich – w latach 2002–2005 i 2011–2018.
• W 1997 roku podczas Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach odcisnął dłoń na tamtejszej Promenadzie Gwiazd.
• Był inicjatorem „Nocy pielgrzyma” – misterium teatralnego ku czci Juliusza Słowackiego przy odsłonięciu jego pomnika na Placu Bankowym w Warszawie (2001).
• Ma brata bliźniaka, Jerzego, który poszedł w stronę realizacji filmowej jako operator i reżyser.
• Udziela głosu w dubbingu produkcji Marvela – jako Hank Pym w „Ant-Manie” (2015) i „Ant-Manie i Osie” (2018) oraz jako Charles Xavier w „Loganie: Wolverine” (2017).

Olgierd Łukaszewicz – pytania i odpowiedzi

Zobacz także

• Lista polskich aktorów
• Teatr Polski w Warszawie
• Teatry w Warszawie
• Jan Englert
• Daniel Olbrychski
• Wojciech Pszoniak
• Teatry w Polsce

Źródła

• Olgierd Łukaszewicz – Wikipedia
  pl.wikipedia.org/wiki/Olgierd_Łukaszewicz
• Olgierd Łukaszewicz – Wikidata
  wikidata.org/wiki/Q558395
• Olgierd Łukaszewicz – Encyklopedia teatru polskiego (role teatralne)
  encyklopediateatru.pl/osoby/490/olgierd-lukaszewicz
• Olgierd Łukaszewicz – FilmPolski.pl
  filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=111932
• Olgierd Łukaszewicz – Filmweb
  filmweb.pl/person/Olgierd+Łukaszewicz-405
• Olgierd Łukaszewicz – FDB.pl
  fdb.pl/osoba/4516-olgierd-lukaszewicz
• Zdjęcie: Emilia Gowin, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0
  commons.wikimedia.org/wiki/File:Olgierd_Lukaszewicz_by_Emila_Gowin_(02).jpg
  creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.pl

Ostatnia aktualizacja: 20.09.2026