Biografia Pawła Królikowskiego
Dzieciństwo i edukacja
Paweł Zbigniew Królikowski urodził się 1 kwietnia 1961 roku w Zduńskiej Woli jako najstarsze z trojga dzieci nauczycieli Jadwigi i Jana Królikowskich. Jego ojciec przez 19 lat społecznie kierował miejskim klubem sportowym. Młodszy brat Rafał (ur. 1966) również został zawodowym aktorem, a młodsza siostra Anita urodziła się w 1975 roku. Od dziecka interesował się teatrem – chodził na zajęcia do Miejskiego Domu Kultury w Zduńskiej Woli, pisał wiersze i scenariusze.
Po ukończeniu II Liceum Ogólnokształcącego im. Małgorzaty Fornalskiej w Zduńskiej Woli próbował dostać się do szkoły teatralnej, ale na egzaminach zapomniał zabrać świadectwo dojrzałości i nie został dopuszczony do egzaminów. Aby uniknąć poboru do wojska, uczył się przez rok w Studium Hodowlanym w Sędziejowicach. Ostatecznie dostał się na Wydział Aktorski we Wrocławiu, będący filią krakowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej (dziś Akademia Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie), który ukończył w 1987 roku.
Teatr Studyjny w Łodzi i epizod we Wrocławiu
Jeszcze przed dyplomem zadebiutował na ekranie rolą chuligana w filmie dla młodzieży „Dzień kolibra” (1983), nagrodzonym na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym dla Dzieci w Chicago. W czasie studiów zagrał też w telefilmach „Ludożerca” (1987) i „Opowieść Harleya” (1987), do którego skomponował i napisał tekst piosenki „Mój Harley”, oraz w dramacie „Pantarej” (1985) w roli narkomana.
W 1987 roku związał się z Teatrem Studyjnym'83 im. Juliana Tuwima w Łodzi, gdzie zadebiutował rolą Konduktora w „Przygodach Alicji w krainie czarów” Lewisa Carrolla i pozostał do 1990 roku. Po ślubie przeprowadził się z żoną do Wrocławia, gdzie w 1991 roku wystąpił gościnnie we Wrocławskim Teatrze Współczesnym im. Edmunda Wiercińskiego, grając żebraka w musicalu Bertolta Brechta „Opera za trzy grosze”. To ostatnia udokumentowana rola sceniczna w jego karierze – dalszą drogę zawodową związał niemal wyłącznie z telewizją i filmem.
Truskawkowe studio i powrót do telewizji ogólnopolskiej
We Wrocławiu reżyser Jan Jakub Kolski zaproponował mu prowadzenie własnego programu w regionalnym Oddziale Telewizji Wrocław TVP3. Przez trzynaście lat, w latach 1990–2000, tworzył „Truskawkowe studio” dla młodych widzów, do którego napisał ponad sto piosenek, a w latach 2000–2002 prowadził cykl dokumentalny „To twoja droga”.
Na ekrany ogólnopolskie powrócił rolą dziennikarza w serialu „Czwarta władza” (2004). Rozpoznawalność przyniosła mu rola profesora onkologa Sławomira Starzyńskiego w telenoweli TVP2 „Na dobre i na złe” (2005–2006), a popularność masową – rola nieugiętego policjanta Igora Rosłonia w serialu „PitBull” (2007–2008, kontynuacja kinowa 2016) oraz przede wszystkim postać Jakuba „Kusego” Sokołowskiego w serialu TVP1 „Ranczo” (2006–2009, 2011–2016), za którą w 2007 roku otrzymał statuetkę „Melonika” dla najlepszego aktora komediowego na Festiwalu Dobrego Humoru w Gdańsku. Gościnnie wystąpił też wielokrotnie w serialu „Ojciec Mateusz” (2011, 2013, 2017, 2019–2020), grając za każdym razem inną postać.
Działalność społeczna
Był inicjatorem i dyrektorem artystycznym Festiwalu Kultury i Piosenki Polsko-Czeskiej w Kudowie-Zdroju, który w 2020 roku nazwano jego imieniem. 16 kwietnia 2018 roku został wybrany prezesem Związku Artystów Scen Polskich, zastępując Olgierda Łukaszewicza. W latach 2014–2019 zasiadał w jury programu Polsatu „Twoja twarz brzmi znajomo”. 21 lutego 2020 roku, sześć dni przed śmiercią, złożył rezygnację z funkcji prezesa ZASP.
Kalendarium
- 1961Urodzony 1 kwietnia w Zduńskiej Woli.
- 1983Debiut filmowy rolą chuligana w „Dniu kolibra”.
- 1987Dyplom Wydziału Aktorskiego we Wrocławiu. Debiut teatralny w Teatrze Studyjnym'83 w Łodzi.
- 1988Ślub z aktorką Małgorzatą Ostrowską w Łodzi.
- 1990Początek trzynastoletniej pracy przy programie „Truskawkowe studio” w TVP3 Wrocław.
- 1991Gościnna rola żebraka w „Operze za trzy grosze” we Wrocławskim Teatrze Współczesnym.
- 2004Powrót do telewizji ogólnopolskiej rolą dziennikarza w „Czwartej władzy”.
- 2005Rola profesora Starzyńskiego w telenoweli „Na dobre i na złe”.
- 2006Pierwszy sezon roli Kusego w serialu „Ranczo”.
- 2007Statuetka „Melonika” dla najlepszego aktora komediowego.
- 2018Wybrany prezesem ZASP. Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”.
- 2019Operacja neurochirurgiczna z powodu ujawnionego guza mózgu.
- 21.02.2020Rezygnacja z funkcji prezesa ZASP.
- 27.02.2020Umiera w Warszawie w wieku 58 lat na glejaka.
- 05.03.2020Pogrzeb na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.
- 2020Pośmiertne odznaczenie Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
- 2022Jego imieniem nazwano skwer w rodzinnej Zduńskiej Woli.
Role teatralne
Paweł Królikowski był przede wszystkim aktorem filmowym i telewizyjnym – jego epizod sceniczny ograniczył się do trzech lat w Teatrze Studyjnym'83 w Łodzi oraz jednego gościnnego występu we Wrocławiu. Poniżej jedyne udokumentowane role teatralne.
| Rok | Rola | Spektakl / autor | Teatr |
|---|---|---|---|
| 1987 | Konduktor | „Przygody Alicji w krainie czarów”, L. Carroll | Teatr Studyjny'83 w Łodzi |
| 1991 | Żebrak | „Opera za trzy grosze”, B. Brecht | Wrocławski Teatr Współczesny (gościnnie) |
Filmografia – wybór
| Rok | Tytuł | Rola | Reżyseria |
|---|---|---|---|
| 1983 | Dzień kolibra | chuligan (debiut) | Ryszard Rydzewski |
| 1985 | Pantarej | Rysiek Sędzimirski „Pantarej” | Krzysztof Sowiński |
| 1988 | Niezwykła podróż Baltazara Kobera | kleryk | Wojciech Jerzy Has |
| 1993 | Magneto | Edzik | Jan Jakub Kolski |
| 2000 | Wyrok na Franciszka Kłosa | ksiądz | Andrzej Wajda |
| 2003 | Lichter | Czesław | Hans-Christian Schmid |
| 2004 | Czwarta władza (serial) | Leszek Kwieciński | Witold Adamek |
| 2005–2006 | Na dobre i na złe (serial) | prof. Sławomir Starzyński | różni |
| 2006 | Wszyscy jesteśmy Chrystusami | kolega Adasia z młodości | Marek Koterski |
| 2006–2016 | Ranczo (serial) | Jakub „Kusy” Sokołowski | Wojciech Adamczyk |
| 2007–2008 | Pitbull (serial) | komisarz Igor Rosłoń | różni |
| 2015 | Excentrycy, czyli po słonecznej stronie ulicy | Zagaj | Janusz Majewski |
| 2016 | Pitbull. Nowe porządki | Igor Rosłoń | Patryk Vega |
| 2019 | Sługi wojny | pułkownik Zbigniew Dolecki | Mariusz Gawryś |
| 2019 | Mam na imię Sara | Iwan | Steven Oritt |
| 2020 | W rytmie serca (serial) | Bogusław Horosiewicz | różni |
Nagrody i odznaczenia
Odznaczenia państwowe
- Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” (2018)
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla kultury polskiej (2020, pośmiertnie)
Nagrody artystyczne
- Statuetka „Melonika” – najlepszy aktor komediowy za rolę w „Ranczu”, Festiwal Dobrego Humoru w Gdańsku-Gdyni-Sopocie (2007)
Życie prywatne i rodzina
W wieku 21 lat, na egzaminach do wrocławskiej szkoły aktorskiej, poznał swoją przyszłą żonę, aktorkę Małgorzatę Ostrowską, znaną z roli Grażyny Lubicz w telenoweli „Klan”. Pobrali się w 1988 roku w Łodzi. Mieli pięcioro dzieci: synów Antoniego (ur. 1989, aktor i reżyser), Jana (ur. 1992, kompozytor) i Ksawerego (ur. 2007) oraz córki Julię (ur. 1999) i Marcelinę (ur. 2001). Z pozamałżeńskiego związku miał również syna Macieja. Deklarował się jako osoba wierząca.
Młodszym bratem aktora jest Rafał Królikowski, także zawodowy aktor, a synem – Antoni Królikowski, aktor i reżyser, który wyreżyserował krótkometrażowy film „Noc życia” (2010) z udziałem obojga rodziców.
W 2015 roku Paweł Królikowski przeszedł zabieg usunięcia tętniaka mózgu, a w 2019 roku poddał się kolejnej operacji neurochirurgicznej z powodu ujawnionego guza mózgu. Zmarł 27 lutego 2020 roku w Warszawie w wieku 58 lat na glejaka – bezpośrednią przyczyną śmierci nie był, wbrew części ówczesnych doniesień, wcześniejszy tętniak, lecz nowotwór mózgu. Został pochowany 5 marca 2020 roku w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Pośmiertnie odznaczono go Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
Ciekawostki o Pawle Królikowskim
- Na pierwsze egzaminy do szkoły teatralnej nie został dopuszczony, bo zapomniał zabrać ze sobą świadectwo dojrzałości.
- Skomponował muzykę i napisał tekst piosenki „Mój Harley” do telefilmu „Opowieść Harleya” (1987).
- Przez trzynaście lat prowadził we wrocławskim ośrodku TVP3 program „Truskawkowe studio”, do którego napisał ponad sto piosenek.
- Rolę Kusego w „Ranczu” grał z przerwą przez dekadę – w latach 2006–2009 i 2011–2016.
- W 2018 roku został prezesem Związku Artystów Scen Polskich, zastępując Olgierda Łukaszewicza; z funkcji zrezygnował sześć dni przed śmiercią.
- Jego młodszy brat Rafał Królikowski oraz syn Antoni Królikowski również zostali aktorami.
- Nagrywał płyty z piosenkami dla dzieci, m.in. „Kołysanki naszego dzieciństwa” i „Piosenki na każdą okazję” na rzecz Fundacji Urszuli Jaworskiej.
- W 2022 roku jego imieniem nazwano skwer w rodzinnej Zduńskiej Woli.
Paweł Królikowski – pytania i odpowiedzi
Kiedy zmarł Paweł Królikowski?
Zmarł 27 lutego 2020 roku w Warszawie w wieku 58 lat. Bezpośrednią przyczyną śmierci był glejak, nowotwór mózgu, z powodu którego przeszedł operację neurochirurgiczną w 2019 roku.
Z jakiej roli najbardziej znany był Paweł Królikowski?
Największą popularność przyniosła mu rola Jakuba „Kusego” Sokołowskiego w serialu „Ranczo”, którą grał w latach 2006–2009 i 2011–2016.
Czy Paweł Królikowski grał w teatrze?
Tak, choć znany był przede wszystkim z filmu i telewizji. W latach 1987–1990 był aktorem Teatru Studyjnego'83 w Łodzi, a w 1991 roku wystąpił gościnnie we Wrocławskim Teatrze Współczesnym w „Operze za trzy grosze” Brechta.
Kim była żona Pawła Królikowskiego?
Żoną aktora od 1988 roku była Małgorzata Ostrowska-Królikowska, znana z roli Grażyny Lubicz w „Klanie”. Poznali się na egzaminach do wrocławskiej szkoły teatralnej.
Ile dzieci miał Paweł Królikowski?
Sześcioro. W małżeństwie z Małgorzatą Ostrowską urodziło się pięcioro dzieci: Antoni, Jan, Julia, Marcelina i Ksawery. Z pozamałżeńskiego związku miał syna Macieja.
Czy Paweł Królikowski był prezesem ZASP?
Tak. 16 kwietnia 2018 roku został wybrany prezesem Związku Artystów Scen Polskich. 21 lutego 2020 roku złożył rezygnację z tej funkcji, sześć dni przed śmiercią.
Gdzie jest pochowany Paweł Królikowski?
Został pochowany 5 marca 2020 roku w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.
Zobacz także
- Lista polskich aktorów
- Teatry we Wrocławiu
- Olgierd Łukaszewicz
- Cezary Pazura
- Bohdan Łazuka
- Teatry w Polsce
Źródła
- Paweł Królikowski – Wikipedia
pl.wikipedia.org/wiki/Paweł_Królikowski - Paweł Królikowski – Wikidata (Q11814198)
wikidata.org/wiki/Q11814198 - Paweł Królikowski – FilmPolski.pl
filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=114354 - Paweł Królikowski – Filmweb
filmweb.pl/person/Pawel+Krolikowski-9654 - Paweł Królikowski – FDB.pl
fdb.pl/osoba/16563-pawel-krolikowski-i - Zdjęcie: Fryta 73, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 2.0
commons.wikimedia.org/wiki/File:Paweł_Królikowski_(2018).jpg
creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/deed.pl