Biografia Włodzimierza Pressa
Dzieciństwo i edukacja
Włodzimierz Press urodził się 13 maja 1940 roku we Lwowie w rodzinie żydowskiej. Jego matka, Janina Planer, trafiła do Lwowa po klęsce wrześniowej. Ojciec, Grzegorz Press, trafił do getta warszawskiego i zginął w obozie zagłady w Treblince. Podczas transportu Włodzimierz i jego matka zostali przypadkowo rozdzieleni – on trafił do domu dziecka, a matka przez dwa lata próbowała go odnaleźć. Wojenne losy zaprowadziły ich na Syberię, gdzie matka pracowała jako pielęgniarka i zdobywała leki dla często chorującego syna. Po wojnie rodzina wróciła do Polski, mieszkała w Krakowie, a potem osiedliła się w Warszawie. W 1968 roku, w następstwie antysemickiej kampanii Marca '68, matka wyemigrowała z Polski, ostatecznie osiadając we Francji.
Aktorstwem interesował się już w szkole podstawowej i występował w teatrach amatorskich. W Liceum Ogólnokształcącym nr 34 na Dolnym Mokotowie jego kolegami z klasy byli Feliks Falk i Marcel Łoziński. W 1963 roku ukończył Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie.
Kariera teatralna
Zaraz po studiach, w sezonie 1963/1964, trafił do Praskiego Teatru Ludowego w Warszawie pod dyrekcją Jerzego Rakowieckiego, gdzie zadebiutował rolą agenta w „Przygodach dobrego wojaka Szwejka” Jaroslava Haška. Do 1974 roku występował w tym zespole (przemianowanym później na Teatr Ludowy), grając między innymi Edka w „Operze za trzy grosze” Brechta (1967) i Ludmira w „Panu Jowialskim” Fredry (1972).
W latach 1974–1982 był aktorem Teatru Kwadrat, gdzie pod kierunkiem Edwarda Dziewońskiego zagrał między innymi Zyzola w „Rozmowach przy wycinaniu lasu” Stanisława Tyma (1975) i Rembę w „Damach i huzarach” Fredry (1977). Następnie związał się z Teatrem Dramatycznym m.st. Warszawy (1987–1992), a od 1992 do 2006 roku był aktorem Teatru Studio, gdzie pod kierunkiem Jerzego Grzegorzewskiego zagrał między innymi Aleksandra Sieriebriakowa w „Wujaszku Wani” Czechowa (1993) i Offenbacha w „Operetce” Gombrowicza (2000, gościnnie w Teatrze Narodowym).
Gościnnie występował też w Teatrze Powszechnym, Teatrze Polskim we Wrocławiu, Teatrze na Woli, Teatrze Syrena, Teatrze Żydowskim w Warszawie oraz wielokrotnie w Teatrze Narodowym, gdzie w 2011 roku pod kierunkiem Jana Englerta zagrał Cunkela w „Udręce życia” Hanocha Levina – rolę, za którą rok później otrzymał Warszawskiego Feliksa. W 2006 roku krytyk Jacek Sieradzki w „Polityce” wyróżnił jego epizod księdza Hendryka w offowej komedii „Bomba” jako przykład niewykorzystanego aktorskiego potencjału.
Film i telewizja
Na ekranie zadebiutował w 1963 roku rolą złodzieja samochodu w komedii „Rozwodów nie będzie” Jerzego Stefana Stawińskiego. Przełomem była rola Grigorija „Grzesia” Saakaszwilego, kierowcy-mechanika czołgu Rudy 102, w kultowym serialu Konrada Nałęckiego „Czterej pancerni i pies” (1966–1970) – to na jego planie w 1966 roku poznał swoją przyszłą żonę Renatę.
Zagrał także syna Stalina w „Europie, Europie” Agnieszki Holland (1990) oraz uciekiniera z obozu w „Korczaku” Andrzeja Wajdy (1990). Wystąpił w serialu „Boża podszewka” Izabelli Cywińskiej (1997) jako szewc Szymon Szindler, w „Karierze Nikosia Dyzmy” Jacka Bromskiego (2002) jako polityk Gradkowski oraz w „Demonie” Marcina Wrony (2015) jako nauczyciel Szymon Wentz. W 2017 roku zagrał profesora Kopytyńskiego w filmie „Soyer” Łukasza Barczyka.
Dubbing i praca głosowa
Włodzimierz Press jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich głosów dubbingowych. Podkładał głos kotu Sylwestrowi w licznych produkcjach z serii „Zwariowane melodie”, żabie Kermitowi w „Muppet Show” i filmach o Muppetach oraz admirałowi Ackbarowi w kolejnych częściach „Gwiezdnych wojen”. Wielokrotnie użyczał głosu Juliuszowi Cezarowi w filmach animowanych o Asteriksie i Obeliksie, a w polskiej wersji serii filmów o Harrym Potterze był głosem Petera Pettigrew. Był też lektorem serialu animowanego „Ciekawski George” (2006–2022).
Kalendarium kariery
- 1940Urodzony 13 maja we Lwowie w rodzinie żydowskiej.
- 1963Dyplom PWST w Warszawie. Debiut teatralny w Praskim Teatrze Ludowym i filmowy w „Rozwodów nie będzie”.
- 1966Zdjęcia próbne i rola Grigorija Saakaszwilego w „Czterech pancernych i psie”. Poznaje na planie przyszłą żonę Renatę.
- 1967Ślub z Renatą. Rodzi się syn Grzegorz.
- 1970Debiut jako scenarzysta filmem „Na dobranoc”.
- 1974Dołącza do zespołu Teatru Kwadrat (do 1982).
- 1975Rola Zyzola w „Rozmowach przy wycinaniu lasu” Stanisława Tyma.
- 1987Angaż w Teatrze Dramatycznym m.st. Warszawy (do 1992).
- 1990Role w „Europie, Europie” Agnieszki Holland i „Korczaku” Andrzeja Wajdy.
- 1992Dołącza do zespołu Teatru Studio (do 2006).
- 2000Rola Offenbacha w „Operetce” Gombrowicza w reżyserii Jerzego Grzegorzewskiego.
- 2002Rola Gradkowskiego w „Karierze Nikosia Dyzmy” Jacka Bromskiego.
- 2006Jacek Sieradzki chwali w „Polityce” jego rolę w spektaklu „Bomba”.
- 2011Rola Cunkela w „Udręce życia” Hanocha Levina w reżyserii Jana Englerta, Teatr Narodowy.
- 2012Nagroda Warszawski Feliks za rolę Cunkela.
- 2015Rola nauczyciela w „Demonie” Marcina Wrony.
- 2017Rola Ardaliona Iwołgina w „Idiocie” w Teatrze Narodowym.
- 2025Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”. Premiera filmu „Dziadku, wiejemy!”.
Najważniejsze role teatralne
| Rok | Rola | Spektakl / autor | Teatr |
|---|---|---|---|
| 1963 | Agent | „Przygody dobrego wojaka Szwejka”, J. Hašek | Praski Teatr Ludowy |
| 1964 | Lizander | „Sen nocy letniej”, W. Shakespeare | Praski Teatr Ludowy |
| 1965 | Curley | „Myszy i ludzie”, J. Steinbeck | Praski Teatr Ludowy |
| 1967 | Edek | „Opera za trzy grosze”, B. Brecht | Teatr Ludowy |
| 1967 | De Valvert | „Cyrano de Bergerac”, E. Rostand | Teatr Ludowy |
| 1972 | Ludmir | „Pan Jowialski”, A. Fredro | Teatr Ludowy |
| 1973 | Plazmonik Blödestaug | „Bezimienne dzieło”, S.I. Witkiewicz | Teatr Ludowy |
| 1975 | Zyzol | „Rozmowy przy wycinaniu lasu”, S. Tym | Teatr Kwadrat |
| 1977 | Rembo | „Damy i huzary”, A. Fredro | Teatr Kwadrat |
| 1979 | Dr Prentice | „Co widział kamerdyner”, J. Orton | Teatr Kwadrat |
| 1988 | Melech Gajst | „Car Mikołaj”, T. Słobodzianek | Teatr Dramatyczny |
| 1989 | Panaurow | „Parasolka”, F. Dunai | Teatr Dramatyczny |
| 1991 | Oberon | „Sen nocy letniej”, W. Shakespeare | Teatr Powszechny |
| 1992 | Franz | „Pułapka”, T. Różewicz | Teatr Polski, Wrocław |
| 1993 | Aleksander Sieriebriakow | „Wujaszek Wania”, A. Czechow | Teatr Studio |
| 1995 | Poeta | „La Bohème”, S. Wyspiański | Teatr Studio |
| 2000 | Offenbach | „Operetka”, W. Gombrowicz | Teatr Narodowy |
| 2002 | Hrabia Rosenberg | „Amadeusz”, P. Shaffer | Teatr Studio |
| 2010 | Piotr Sorin | „Mewa”, A. Czechow | Teatr Narodowy |
| 2011 | Cunkel | „Udręka życia”, H. Levin | Teatr Narodowy |
| 2013 | Dr Plazmodeusz Blödestaug | „Bezimienne dzieło”, S.I. Witkiewicz | Teatr Narodowy |
| 2017 | Ardalion Iwołgin | „Idiota”, F. Dostojewski | Teatr Narodowy |
Filmografia – wybór
Poniżej role aktorskie przed kamerą. Osobną, znacznie liczniejszą część dorobku Pressa stanowi dubbing, opisany w sekcji biografii powyżej.
| Rok | Tytuł | Rola | Reżyseria |
|---|---|---|---|
| 1963 | Rozwodów nie będzie | złodziej samochodu (debiut) | Jerzy Stefan Stawiński |
| 1966–1970 | Czterej pancerni i pies (serial) | Grigorij Saakaszwili | Konrad Nałęcki |
| 1978 | Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz | facet w kolejce przed „Emilią” | Stanisław Bareja |
| 1990 | Europa, Europa | syn Stalina | Agnieszka Holland |
| 1990 | Korczak | Żyd na ulicy getta, uciekinier z obozu | Andrzej Wajda |
| 1997 | Boża podszewka (serial) | szewc Szymon Szindler | Izabella Cywińska |
| 2002 | Kariera Nikosia Dyzmy | Gradkowski, polityk koalicyjny | Jacek Bromski |
| 2015 | Demon | nauczyciel Szymon Wentz | Marcin Wrona |
| 2017 | Soyer | profesor Kopytyński | Łukasz Barczyk |
Nagrody i odznaczenia
Odznaczenia państwowe
- Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” (2025)
Nagrody artystyczne
- Warszawski Feliks w kategorii „drugoplanowa rola męska” za rolę Cunkela w „Udręce życia” (2012)
Życie prywatne i rodzina
Swoją żonę Renatę, wówczas studentkę Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, Włodzimierz Press poznał w 1966 roku na planie serialu „Czterej pancerni i pies”, gdzie pracowała jako pomocnica kostiumologa. Pobrali się w 1967 roku. Mają syna Grzegorza (ur. 1967), który został fotoreporterem, oraz córkę Tanię, lingwistkę.
Ciekawostki o Włodzimierzu Pressie
- Urodził się we Lwowie w rodzinie żydowskiej; jego ojciec zginął w Treblince, a on sam z matką przeżył wojnę na zesłaniu na Syberii.
- Jest polskim głosem kota Sylwestra w licznych produkcjach z serii „Zwariowane melodie”.
- Podkładał głos żabie Kermitowi w „Muppet Show” i filmach o Muppetach.
- W polskim dubbingu „Gwiezdnych wojen” jest głosem admirała Ackbara.
- W serii filmów o Harrym Potterze użyczył głosu Peterowi Pettigrew.
- Wielokrotnie dubbingował Juliusza Cezara w filmach animowanych o Asteriksie i Obeliksie.
- Żonę Renatę poznał w 1966 roku na planie „Czterech pancernych i psa” – są małżeństwem od 1967 roku.
- W 2012 roku otrzymał Warszawskiego Feliksa za rolę Cunkela w „Udręce życia” w Teatrze Narodowym.
Włodzimierz Press – pytania i odpowiedzi
Ile lat ma Włodzimierz Press?
Urodził się 13 maja 1940 roku we Lwowie, ma więc 86 lat.
Z czego najbardziej znany jest Włodzimierz Press?
Z roli Grigorija „Grzesia” Saakaszwilego w serialu „Czterej pancerni i pies” (1966–1970) oraz z pracy jako aktor dubbingowy – jest polskim głosem m.in. kota Sylwestra, żaby Kermita i admirała Ackbara z „Gwiezdnych wojen”.
W jakich teatrach grał Włodzimierz Press?
W Praskim Teatrze Ludowym i Teatrze Ludowym w Warszawie (1963–1974), Teatrze Kwadrat (1974–1982), Teatrze Dramatycznym m.st. Warszawy (1987–1992) i Teatrze Studio (1992–2006), a także gościnnie m.in. w Teatrze Narodowym.
Jakie nagrody otrzymał Włodzimierz Press?
W 2012 roku Warszawskiego Feliksa za rolę Cunkela w „Udręce życia” Hanocha Levina w Teatrze Narodowym, a w 2025 roku Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”.
Skąd pochodzi Włodzimierz Press?
Urodził się 13 maja 1940 roku we Lwowie w rodzinie żydowskiej. Jego ojciec zginął w Treblince, a on sam wraz z matką przeżył wojnę na zesłaniu na Syberii.
Czy rodzina Włodzimierza Pressa jest związana z aktorstwem?
Żonę Renatę poznał w 1966 roku na planie „Czterech pancernych i psa”, są małżeństwem od 1967 roku. Ich syn Grzegorz Press jest fotoreporterem, a córka Tania – lingwistką.
Zobacz także
- Lista polskich aktorów
- Teatr Kwadrat
- Krzysztof Kowalewski
- Jan Kobuszewski
- Jan Englert
- Teatry w Warszawie
Źródła
- Włodzimierz Press – Wikipedia
pl.wikipedia.org/wiki/Włodzimierz_Press - Włodzimierz Press – Encyklopedia teatru polskiego (e-teatr)
encyklopediateatru.pl/osoby/168/wlodzimierz-press - Włodzimierz Press – FilmPolski.pl
filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=11746 - Włodzimierz Press – Filmweb
filmweb.pl/person/Wlodzimierz+Press-63268 - Włodzimierz Press – FDB.pl
fdb.pl/osoba/11642-wlodzimierz-press - Włodzimierz Press – IMDb (identyfikator ze zweryfikowanej właściwości Wikidata P345)
imdb.com/name/nm0696243/ - Zdjęcie: Fryta 73, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 2.0
commons.wikimedia.org/wiki/File:Włodzimierz_Press_in_2014_(cropped).jpg
creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/deed.pl