Zbigniew Zamachowski

Biografia Zbigniewa Zamachowskiego

Dzieciństwo i edukacja

Zbigniew Zamachowski urodził się 17 lipca 1961 roku w Brzezinach, w rodzinie Saturnina (zm. 1979) i Józefy z domu Lewandowskiej (ur. 1939). Ma starszą o trzy lata siostrę Jolantę. Gdy miał 18 lat, jego ojciec popełnił samobójstwo. W maju 1980 roku zdał maturę w liceum ekonomicznym w Zespole Szkół Zawodowych w Brzezinach, ukończył też szkołę muzyczną w klasie fortepianu.

W 1985 roku ukończył Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi; za rolę Pianisty w spektaklu dyplomowym „Syn marnotrawny” otrzymał nagrodę na 3. Ogólnopolskim Przeglądzie Spektakli Dyplomowych w Łodzi. Tytuł magistra uzyskał dopiero w 2011 roku, a stopień doktora sztuk teatralnych – w 2018 roku.

Kariera muzyczna

W dzieciństwie wielokrotnie zwyciężał w konkursie wokalnym „Tomaszowska Wiosna” w Tomaszowie Mazowieckim, a w szkole średniej pisał teksty do skeczy kabaretowych. W 1980 roku znalazł się wśród laureatów Ogólnopolskiego Młodzieżowego Przeglądu Piosenki w Toruniu, co dało mu udział w konkursie „Debiuty” podczas 18. Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu – zajął tam drugie miejsce, wykonując utwory „Apogeum” i „Kołysanka”. Po festiwalu wydał nakładem wytwórni Tonpress debiutancki singiel z „Kołysanką” i odbył trasę koncertową z orkiestrą Zbigniewa Górnego.

W 1982 roku nawiązał współpracę z Zenonem Laskowikiem podczas warsztatów muzycznych PWSFTiT w Łazach koło Koszalina, w których brali udział także m.in. Cezary Pazura, Mirosław Baka i Adrianna Biedrzyńska. Pod koniec 1985 roku został członkiem Kabaretu Pod Okiem. W 1987 roku razem z Adrianną Biedrzyńską zaśpiewał „Czy te oczy mogą kłamać” na koncercie monograficznym Agnieszki Osieckiej podczas Przeglądu Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu, a w 1992 roku wystąpił w docenionym przez krytykę spektaklu muzycznym „Big Zbig Show” Magdy Umer w Teatrze Rampa – przedstawienie zdobyło nagrodę redakcji „Sztandaru Młodych” Metronom’92.

Kariera filmowa

Dzięki występowi na festiwalu w Opolu zwrócił na siebie uwagę reżysera Krzysztofa Rogulskiego, który obsadził go w roli Ryśka w „Wielkiej majówce” (1981) – to był jego debiut filmowy. W czasie studiów zagrał epizody m.in. w „Rycerzach i rabusiach” Tadeusza Junaka (1984) i „Zabiciu ciotki” Grzegorza Królikiewicza (1985), a pierwsze duże role otrzymał w „Ucieczce” Tomasza Szadkowskiego (1986) i w „Dekalogu X” Krzysztofa Kieślowskiego (1988). Zagrał też w „Pierścieniu i róży” Jerzego Gruzy (1986), „Niezwykłej podróży Baltazara Kobera” Wojciecha Jerzego Hasa (1988) i „Biesach” Andrzeja Wajdy (1988, rola Liamszyna). W 1989 roku otrzymał Nagrodę Artystyczną Młodych im. Stanisława Wyspiańskiego za osiągnięcia aktorskie w teatrze i filmie.

Zagrał Icka Szulca, wychowanka doktora Korczaka (Wojciech Pszoniak), w „Korczaku” Andrzeja Wajdy (1990). Za rolę asystenta cenzora w „Ucieczce z kina »Wolność«” Wojciecha Marczewskiego (1990) otrzymał nominację do Europejskiej Nagrody Filmowej i został członkiem Europejskiej Akademii Filmowej. Popularność przyniosła mu rola Karola w polsko-francusko-szwajcarskiej trylogii Krzysztofa Kieślowskiego „Trzy kolory” (1993–1994) – za pierwszoplanowy występ w „Trzy kolory. Biały” otrzymał w 1995 roku Złotą Kaczkę miesięcznika „Film”. W 1994 roku za rolę Tomasza Siwka w „Zawróconym” Kazimierza Kutza zdobył nagrodę za główną rolę męską na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, a w latach 1992–1997 trzykrotnie otrzymał nagrodę Wiktora.

Zagrał tytułowego Michała Wołodyjowskiego w „Ogniem i mieczem” Jerzego Hoffmanna (1999) oraz Jaśka (Jaskra) w „Wiedźminie” Marka Brodzkiego (2001) – do tej roli powrócił w 2018 roku w filmie „Pół wieku poezji później”. Za rolę Edka w „Cześć Tereska” Roberta Glińskiego (2001) otrzymał Polską Nagrodę Filmową Orzeł (2002) i Złotą Kaczkę czytelników „Filmu”, a za rolę Jaśka w „Zmruż oczy” Andrzeja Jakimowskiego (2003) – kolejnego Orła (2004). Wystąpił także jako klient sprawdzający złote monety w „Pianiście” Romana Polańskiego (2002). Za rolę Mariana w „Przybyli ułani” Sylwestra Chęcińskiego (2006) otrzymał nagrodę na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

W kolejnych latach zagrał m.in. w „Świętej krowie” Radosława Węgrzyna (2010), „Ambasadorze nadziei” Cellina Glucka (2015) i „Sami swoi. Początek” (2024), za którą otrzymał nagrodę „Złoty Szczeniak”. W 2021 roku zagrał Fryderyka w polsko-szwedzkim „Sweat” Magnusa von Horna.

Dubbing

Od 1994 roku zajmuje się dubbingiem. Podkłada głos pod tytułowego bohatera w „Shreku” (2001) i całej serii filmów o ogrze, aż po „Shreka Forever” (2010), a wcześniej użyczył głosu tytułowemu bohaterowi „Stuarta Malutkiego” (1999, 2002). Zdubbingował Remy’ego w „Ratatuju” (2007), K-2SO w „Łotrze 1. Gwiezdne wojny – historie” (2016) i Bagheerę w „Mowglim: Legendzie dżungli” (2018). Podłożył też głos pod Stanisława Dziwisza w filmie „Jan Paweł II” (2005) i pod Baymaxa w „Wielkiej szóstce” (2014).

Kariera teatralna

1 kwietnia 1985 roku został zaangażowany do Teatru Studio w Warszawie, gdzie zadebiutował rolą Filcha w „Operze za trzy grosze” Bertolta Brechta. Przez osiem sezonów występował w spektaklu „Powolne ciemnienie malowideł”, zagrał też m.in. w „Ustach milczą, dusza śpiewa” (1988). Za rolę Wojnickiego w „Wujaszku Wani” Antona Czechowa otrzymał w 1993 roku Nagrodę im. Aleksandra Zelwerowicza – tę samą nagrodę przyznano mu też za tytułową rolę w „Płatonowie” Czechowa w Teatrze Telewizji.

W 1997 roku przeszedł z Teatru Studio do Teatru Narodowego w Warszawie. Zagrał tam m.in. Ojca w „Ślubie” Witolda Gombrowicza (premiera 1998, reż. Jerzy Grzegorzewski), Bohatera w „Kartotece” Tadeusza Różewicza (1999, reż. Kazimierz Kutz) i Goga w „Czekając na Godota” Samuela Becketta (2006, reż. Antoni Libera). Z zespołem Teatru Narodowego rozstał się w 2017 roku. W 2018 roku wystąpił gościnnie w Teatrze Polskim w Warszawie, grając Mazurkiewicza w farsie „Żołnierz królowej Madagaskaru” (reż. Krzysztof Jasiński).

W latach 2011–2021 był wykładowcą Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie.

Teatr Telewizji

Na antenie Teatru Telewizji zagrał m.in. Wiesia w „Randce z diabłem” (1999), szermierza Jerzego Pawłowskiego w „Kryptonimie Gracz” Agnieszki Lipiec-Wróblewskiej (2007), Zbigniewa Jaworowskiego w „Czarnobylu. Cztery dni w kwietniu” (2010), majora Sławnickiego w „Nikt mnie nie zna” (2013), Piotra Iwanowicza Dobczyńskiego w „Rewizorze” Mikołaja Gogola (2014) i Henryka w „Zaręczynach” (2015). W 2025 roku zagrał Kazimierza Górskiego w spektaklu „Ezi”.

Kalendarium kariery

• 1961Urodzony 17 lipca w Brzezinach.
• 1980Drugie miejsce w konkursie „Debiuty” na 18. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu; debiutancki singiel „Kołysanka” (Tonpress).
• 1981Debiut filmowy jako Rysiek w „Wielkiej majówce” Krzysztofa Rogulskiego.
• 1985Dyplom PWSFTiT w Łodzi. 1 kwietnia debiutuje w Teatrze Studio w Warszawie rolą Filcha w „Operze za trzy grosze”.
• 1988Rola Artura w „Dekalogu X” Krzysztofa Kieślowskiego.
• 1989Nagroda Artystyczna Młodych im. Stanisława Wyspiańskiego I stopnia.
• 1990Rola Icka Szulca w „Korczaku” Andrzeja Wajdy; nominacja do Europejskiej Nagrody Filmowej za „Ucieczkę z kina »Wolność«”.
• 1993Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza za „Wujaszka Wanię”; rola Karola w „Trzy kolory. Niebieski”.
• 1994Pierwszoplanowa rola Karola w „Trzy kolory. Biały” i „Trzy kolory. Czerwony”; nagroda w Gdyni za „Zawróconego”.
• 1997Przechodzi z Teatru Studio do Teatru Narodowego w Warszawie; trzeci Wiktor.
• 1999Rola Michała Wołodyjowskiego w „Ogniem i mieczem” Jerzego Hoffmanna.
• 2001Rola Jaśka (Jaskra) w „Wiedźminie”; rola Edka w „Cześć Tereska”. Zaczyna dubbingować Shreka.
• 2002Polska Nagroda Filmowa Orzeł za „Cześć Tereska”.
• 2004Orzeł za rolę w „Zmruż oczy” Andrzeja Jakimowskiego.
• 2006Nagroda aktorska na FPFF w Gdyni za „Przybyli ułani”.
• 2014Rola w „Bogach” i „Jack Strong”.
• 2017Odchodzi z zespołu Teatru Narodowego.
• 2018Doktorat sztuk teatralnych. Rola Mazurkiewicza w „Żołnierzu królowej Madagaskaru” w Teatrze Polskim.
• 2021Rola Fryderyka w „Sweat” Magnusa von Horna; związek z Gabrielą Muskałą.
• 2024Rola w „Sami swoi. Początek” i nagroda „Złoty Szczeniak”.

Najważniejsze role teatralne

Filmografia – wybór

Nagrody i odznaczenia

Odznaczenia państwowe

Nagrody artystyczne

Życie prywatne i rodzina

Zbigniew Zamachowski był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Anna Komornicka, z którą miał syna Jana (ur. i zm. 14 marca 1991). Kolejną żoną została Aleksandra Justa, z którą ma czworo dzieci: Marię (ur. 1994), Antoniego (ur. 1997), Tadeusza (ur. 26 sierpnia 1999) i Bronisławę (ur. 2001). 3 maja 2014 roku poślubił prezenterkę telewizyjną Monikę Richardson – rozstali się w marcu 2021 roku, a rozwiedli we wrześniu 2023. Od 2021 roku jest związany z aktorką Gabrielą Muskałą.

Aktor jest honorowym obywatelem Brzezin, swojego rodzinnego miasta – ma tam gwiazdę przed Szkołą Podstawową nr 2. Od 2009 roku jest patronem tytularnym wydarzenia muzycznego „Koncert u Zbyszka na podwórku”, organizowanego przez Muzeum Regionalne w Brzezinach, w którego budynku od maja 2011 roku działa kawiarenka „U Zbyszka”. W 2010 roku był członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi.

Ciekawostki o Zbigniewie Zamachowskim

• Debiutował na scenie muzycznej, zanim rozpoczął karierę aktorską – w 1980 roku zajął drugie miejsce w konkursie „Debiuty” na Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu.
• Jest polskim głosem Shreka we wszystkich filmach animowanego cyklu, od „Shreka” (2001) po „Shreka Forever” (2010).
• Podłożył głos pod K-2SO w polskiej wersji „Łotra 1. Gwiezdne wojny – historie” (2016).
• Zagrał Jaśka (Jaskra) w dwóch filmach na podstawie sagi wiedźmińskiej Andrzeja Sapkowskiego – w „Wiedźminie” (2001) i w „Pół wieku poezji później” (2018).
• Jest honorowym obywatelem Brzezin, gdzie ma swoją gwiazdę przed Szkołą Podstawową nr 2.
• W 1998 roku wspólnie z Markiem Kondratem, Bogusławem Lindą i Wojciechem Malajkatem otworzył warszawską restaurację „Prohibicja”, działającą przez siedem lat.
• Za rolę asystenta cenzora w „Ucieczce z kina »Wolność«” otrzymał nominację do Europejskiej Nagrody Filmowej i został członkiem Europejskiej Akademii Filmowej.
• Stopień doktora sztuk teatralnych uzyskał w 2018 roku, a tytuł magistra – dopiero w 2011.

Zbigniew Zamachowski – pytania i odpowiedzi

Zobacz także

• Lista polskich aktorów
• Teatr Polski w Warszawie
• Teatry w Warszawie
• Janusz Gajos
• Bogusław Linda
• Maciej Stuhr
• Teatry w Polsce

Źródła

• Zbigniew Zamachowski – Wikipedia
  pl.wikipedia.org/wiki/Zbigniew_Zamachowski
• Zbigniew Zamachowski – FilmPolski.pl
  filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=117468
• Zbigniew Zamachowski – Filmweb
  filmweb.pl/person/zbigniew.zamachowski
• Zbigniew Zamachowski – FDB.pl
  fdb.pl/osoba/1827-zbigniew-zamachowski
• Beata Nowicka, „Zbigniew Zamachowski: Zbyszek przez przypadki”, Wydawnictwo Znak, 2021, ISBN 978-83-240-6197-6.
• Zdjęcie: Elena Ternovaja, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0
  commons.wikimedia.org/wiki/File:Zbigniew_Zamachowski_at_Berlinale_2024-1_Ausschnitt.jpg
  creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.pl

Ostatnia aktualizacja: 20.09.2026